امیر المؤمنین اسوه وحدت صفحه 153

تاثیر سیاست عمر تا پیش از دوران زمامداری او امتداد می یابد.او قانونگذار بیعت با ابو بکر و بیشترین تلاشگر و عامل فعال در به ثمر رسیدن آن به شمار است.رویداد زیر،بخوبی دامنه نفوذ عمر را در گردش کارها به روزگار خلافت ابو بکر نشان می دهد.عیینه بن حصن و اقرع بن حابس نزد ابو بکر آمدند و گفتند:

«ای جانشین پیامبر خدا!زمین شوره زاری داریم،نه علفی دارد و نه سودی،اجازه می فرمایید که تقسیم کنیم؟شاید شخم کنیم و بکاریم،امید است بعد از این خداوند منفعتی از آن عاید ما کند.ابو بکر به مسلمانانی که در اطرافش بودند گفت:نظر شما چیست؟آنان گفتند:اشکالی ندارد.پس،خلیفه سند آن زمین را برایشان نوشت و افرادی را نیز شاهد گرفت.

عمر در آن جا حاضر نبود،آن دو نفر نزد وی رفتند تا او نیز نوشته را گواهی کند.آنان دیدند که عمر دارد شتری را روغن قطران می مالد،به او گفتند:خلیفه رسول خدا این کاغذ را برای ما نوشته است و آمده ایم تا تو نیز آن را گواهی کنی.آیا تو خود آن را می خوانی یا برای تو بخوانیم؟او گفت:آیا با این حال که مرا می بینید؟اگر می خواهید آن را بخوانید و اگر مایلید بایستید تا فارغ شوم.گفتند:پس می خوانیم.عمر چون محتوای آن را شنید،کاغذ را

از ایشان گرفت و آن را مچاله کرد و از بین برد.آن دوخشمگین شدند و به او ناسزا گفتند.عمر به ایشان گفت:براستی که رسول خدا (ص) از شما دلجویی می کرد و اسلام آنروز خوار بوده است،در حالی که خداوند اسلام را عزیز داشته است.بروید و هر تلاشی دارید انجام دهید.اگر بکارید، خدا به شما محصولی نخواهد داد.پس آن دو نفر خشمگین نزد ابو بکر رفتند.رو به وی کردند و گفتند:به خدا قسم نمی دانیم آیا تو زمامداری یا عمر؟ابو بکر پاسخ داد:البته او اگر می خواست،عمر خشمگین رسید و در مقابل ابو بکر ایستاد و گفت:به من بگو!این زمینی را که میان این دو مرد تقسیم کرده ای،تنها از آن تو است یا از آن همه مسلمانان؟ابو بکر جواب داد:البته از آن همه مسلمانان است.عمر گفت:پس،چه شد که آن را به این دو نفری دادی،نه به همه مسلمانان؟ابو بکر گفت:با افرادی که کنارم بودند مشورت کردم آنان چنان مصلحت دیدند.عمر گفت:آیا همه مسلمانان یا اکثریت،طرف مشورت قرار گرفتند و راضی شدند؟ابو بکر گفت:«من که به تو گفته بودم،تو بر این کار (خلافت) از من نیرومندتری و لیکن تو مرا مجبور کردی .برای ما دشوار است که درک کنیم چرا عمر از ابو بکر می خواست تا برای تقسیم زمینی شوره زار که هیچ چیز در آن نمی روید با همه مسلمانان مشورت کند،ولی در موضوع بیعت با ابو بکر،نه از او درخواست مشورت با همه مسلمانان کرد،و نه از خودش،در صورتی که خلافت مهمترین مساله مسلمانان است؟!به هر حال این داستان دلیل بر نفوذ حیرت آور عمر در ایام خلافت ابو بکر است (13) .

در دوران پیامبر (ص)

تاثیر خط سیاسی عمر محدود به دوران خلافت

ابو بکر نبود،بلکه تا ایام رسول اکرم (ص) کشیده می شد.خوانندگان صحاح[کتب صحاح ست]می دانند که چگونه پیامبر (ص) به هنگام بیماری خواست وصیتنامه ای بنویسد تا هرگز امت پس از آن بزرگوار گمراه نشود،اما عمر بشدت مخالفت کرد و گفت بیماری بر پیامبر غلبه کرده است،و با این کار مسلمانان را از وسیله اطمینان بخشی از جانب پیامبر (ص) که مسیر طولانی آینده آنان را روشن می کرد و ابزار ایمنی آنان از گمراهی بود محروم ساخت.

تاثیر سیاست عمر در آینده سیاسی اسلام

تاثیر خط سیاسی عمر را در توجیه آینده سیاسی اسلام پس از خلافت وی،می توان بروشنی در تصمیمهای بی سابقه ای که اتخاذ کرد،به چشم دید.به نظر او این تصمیمها برای امت مصالحی در بر داشت و جدا در جریان حوادث پس از او نتایج بزرگی نیز به بار آورد.

برتری دادن در پرداخت مقرری