امیر المؤمنین اسوه وحدت صفحه 308

و اگر معاویه در شرایط او بود،در همان ماههای اول خلافتش،حکومت وی پایان گرفته بود،و ممکن نبود تا با سپاه بصره مقابله کند تا چه رسد به این که بر او پیروز گردد.

(3) معاویه از نیروهای نظامی که در اختیار داشت خوب استفاده نمی کرد.و اگر در آن سطحی بود که شیفتگان او گمان می بردند،در آغاز خلافت امام،آن روزی که رهبران

سه گانه وارد شهر بصره شدند و آنچه توانستند نیرو جمع کردند و امام (ع) به جز چند صد یاور نداشت،معاویه از برتری نظامی خود بهره برداری می کرد.

و اگر معاویه آن رهبر هوشیار گستاخ می بود،از فرصت ضعف نظامی امام (ع) استفاده می کرد و سپاهی می فرستاد تا همان روزی که هم پیمانانش بصره را اشغال کردند،آنها نیز کوفه را اشغال کنند.به این ترتیب می توانست امام (ع) را از کمک مردم کوفه محروم کند،و در همان زمان بر حکومت امام (ع) خاتمه دهد.حتی ممکن بود معاویه بخشی از سپاه خود را به مدینه بفرستد تا وارد آن شهر شوند،در حالی که امام (ع) هنوز در راه بصره بود.

و اگر امام (ع) شرایط معاویه را داشت و معاویه در شرایط مشابه امام (ع) بود (به صورتی که در آغاز این فصل فرض کردیم) ،امام (ع) آن کار را کرده بود و حکومت معاویه را در فاصله چند هفته بر چیده بود.و لیکن ما معاویه را با تمام امکانات نظامی خود می بینیم که از گستاخی و هوشیاری اندکی برخوردار است و در شام سر در لاک خود،منتظر ماند تا این که طلحه و زبیر و سپاهشان زیر ضربات امام (ع) از پای در آمدند و تا وقتی که امام (ع) توانست نیروی سهمگین کوبنده ای برای مبارزه با او در قلمرو قدرت خود او فراهم آورد و او را مبتلا کند و وی را تا مرز نابودی برساند.

و علی رغم تمام مشکلاتی که از آغاز وفات پیامبر (ص) در برابر امام (ع) انباشته شده بود و بعد از بیعت با وی دوچندان شده بود،او چون کوهی استوار بود،هیچ تند بادی او را

نمی لغزاند و هیچ گردبادی او را از جا نمی کند.و اگر تنها مردم کوفه تا پایان راه با او همراهی می کردند، نیروهای شر و فساد را در جهان اسلام نابود می کرد و امت را به آینده ای آکنده از خیر،و از همه سو روشن،رهبری می کرد و تمام جامعه بشری را هدایت می کرد و اسلام بر همه ادیان پیروز می شد هر چند کافران نمی خواستند.

و لیکن به مردم کوفه آن بدبختی روی آور شد که به دیگران نشده بود،اراده خود را از دست دادند و فریب خوردند و رشته خور را پس از تابیدگی و استواری پنبه کردند،و امام (ع) را در لحظه ای سرنوشت ساز،تنها گذاشتند و فرصت روزگار را بر خود و بر امت از دست دادند و هدر کردند.و در آنچه رخ داد،تنها مردم عراق قابل سرزنش نیستند،زیرا پیآمد آن به زیان همه امت بود.چون همه از یاری حق شانه خالی کردند و نسبت به او موضع خوارکننده و یا موضع خصمانه گرفتند،در حالی که دشمنان حق بیش از خوار کنندگان بودند.

محققان آن دوره از تاریخ اسلام حق دارند که از رویدادهای آن دوره وحشتزده شوند زیرا عقل از مسلمانان ربوده شد و از راه راست منحرف شدند در حالی که حق را به چشم می دیدند.و معصیت خدا می شد در حالی که پارسایانشان نظاره گر آن بودند.و بعضی از ایشان می کوشیدند تا از طرفداران باطل پشتیبانی کنند.تمام آنها زمانی اتفاق افتاد که از روزگار سرور رسولان بیست و پنج سال بیش نگذشته بود.

براستی که امت را نوعی از دیوانگی فرا گرفته بود،سابقه داران در اسلام که زمان پیامبر (ص) صفحاتی درخشان به ثبت رسانده بودند،با اشرار این امت همپیمان شدند آن اشراری که