امیر المؤمنین اسوه وحدت صفحه 319

است که او از اصحاب پیامبر (ص) حدیث می کرد،که پیامبر (ص) آن مطالب را فرمود.

در ص 151 از عطاء بن یسار و او از ابو هریره،از پیامبر (ص) نقل کرده اند،فرمود:«در آن میان که من ایستاده ام،ناگهان گروهی می آیند،بطوری که من آنها را می شناسم،مردی از بین من و ایشان بیرون می آید،و به ایشان می گوید:بیایید!می گویم:به کجا؟می گوید:به خدا سوگند،به طرف آتش.می گوید:آنان پس از تو به عقب برگشته و مرتد شدند.سپس گروه دیگری می آیند، من ایشان را نیز می شناسم،مردی از بین من و ایشان بیرون می آید و می گوید:بیایید! می گویم:کجا؟می گوید:به جانب آتش.می گویم:مگر ایشان چه کرده اند،جرم آنها چیست؟ می گوید:ایشان پس از تو مرتد شده و به قهقرا باز گشتند.دیگر از ایشان کسی را نمی بینم که نجات بیابد مگر به اندازه چهار پایی چند که از گله ای جدا شده و دور افتاده باشند.

بخاری در ص 169 جلد چهارم از صحیح خود در کتاب آغاز خلقت در فصل مربوط به این آیه مبارکه:«و اتخذ الله ابراهیم خلیلا» (12) از سعید بن جبیر از ابن عباس از قول پیامبر (ص) نقل کرده است که آن گرامی فرمود:

«همانا شما پا برهنه و عریان به شکلی ساده محشور می شوید.سپس تلاوت فرمود:همان طوری که در آغاز کار آفریدیم،او را باز می گردانیم.وعده حقی است بر ما و ما آن را انجام می دهیم (13) و نخستین کسی که روز قیامت پوشانده می شود ابراهیم است.و البته گروهی از اصحاب مرا به سمت چپ می برند.می گویم:اصحابم،اصحابم.خداوند می فرماید:براستی که ایشان همواره بعد از آن که از ایشان جدا شدی به گذشته خود باز گشتند.پس من چنان که عبد صالح گفت،می گویم:تا وقتی که در بین ایشان بودم،شاهد اعمال آنان بودم.تا کلمه الحکیم (14) .

مسلم در صحیح خود

(ج 15 ص 59) از شقیق و او از عبد الله نقل کرده است گفت:پیامبر خدا (ص) فرمود:

«من پیش از شما کنار حوض وارد می شوم و با گروههایی می ستیزم و بر ایشان پیروز می شوم. پس می گویم:ای خدا اصحابم،اصحابم.می گویند:تو نمی دانی که آنها پس از تو چه کردند.».

مسلم در صحیح خود (ج 15 ص 64) از انس بن مالک روایت کرده است که پیامبر (ص) فرمود:«در کنار حوض مردانی از کسانی که صحابی من بودند بر من وارد می شوند،بطوری که من ایشان را ببینم و نزد من آورده شوند،نزد من شرمنده شوند.پس من می گویم:ای خدا اصحابم.در جواب من گویند،تو نمی دانی که ایشان پس از تو چه کردند».

البته پیامبر (ص) با نور الهی آینده نزدیک امتش را آکنده به فتنه هایی می دید که ایمان افراد مؤمن آزموده می شود،و جا دارد مؤمنان از آن آزمون بترسند،حتی اگر مردگان تا زمان آن فتنه ها زنده بودند،جای ترس داشتند.پس عاقلانه نیست که مردم را در برابر آن فتنه ها،بدون این که راهبری برای ایشان تعیین کند،تا هر گاه بخواهند،از پرتو راهنمایی او استفاده کنند، به حال خود رها کند.و اگر آنان را،بدون این که برایشان چیزی فراهم آورد که از گمراهی ناشی از آن آشوبهای قابل انتظار در امان بمانند،به حال خودشان رها کند،مانند پدری خواهد بود که می داند فرزندانش در میان خطرهایی کشنده محاصره شده اند،و ایشان از آن خطرها بی خبرند،با این حال،بدون این که وسیله ای برای دفاع در اختیار آنها قرار دهد،علی رغم این که بهترین وسیله های دفاعی را در اختیار دارد،آنان را به حال خودشان واگذارد. براستی که ماپیامبر خدا (ص) را بالاتر از آن می دانیم که همانند آن پدر سهل انگاری

باشد که مسؤولیت خود را انجام ندهد.و منطقی است از او انتظار داشته باشیم،در حالی که او پدری دانا و مهربان است،بهترین وسیله دفاعی را که در اختیار دارد،و مردم را از خطرها-در صورتی که بخواهند از آن استفاده کنند-نگاه می دارد،در اختیار ایشان قرار دهد.و بالاترین وسیله دفاعی در مقابل آن فتنه های گمراه کننده،همان راهبر داناست که هر کسی را که بخواهد از نور هدایت او برخوردار شود،هدایت می کند.البته در توان پیامبر (ص) بوده است که برای امت خود راهنمایی تعیین کند تا از او نیابت کند و پس از آن بزرگوار،برای ایمن داشتن امت از گمراهی،جانشین او گردد.و پیامبر (ص) بطور قطع آن کار را کرده است بویژه آن که او از خطرهای آینده امتش آگاه بوده است و امت از آنها بی خبر بوده اند.