امیر المؤمنین اسوه وحدت صفحه 349

«خداوند اراده دارد تا پلیدی را از شما خاندان پیامبر (ص) برطرف

کند و شما رابطور کامل پاک بدارد»،علی،فاطمه،حسن و حسین (ع) به همراه او بودند،دنباله عبای خود را گرفت و با آن روی آنها را پوشاند و بعد دستش را بیرون آورد و به طرف آسمان بلند کرد و گفت:«بار خدایا اینان خاندان من و ویژگان منند،پس پلیدی را از ایشان برطرف و آنان را پاک و پاکیزه گردان (16) .

و در نمازش بر آنها دعا کرده است آن جا که به مسلمانان نیز آموخته است که در درودهای خود بر او بگویند:بار خدایا بر محمد و خاندان محمد (ص) درود فرست چنان که بر خاندان ابراهیم درود فرستادی همانا تو ستوده و بزرگواری.حاکم از عبد الله بن جعفر بن ابو طالب،از پدرش نقل کرده است که او گفت:«همین که پیامبر (ص) دید رحمت پروردگار در حال نزول است،فرمود:ایشان را نزد من بخوانید،ایشان را نزد من بخوانید،صفیه عرض کرد:چه کسانی را یا رسول الله؟فرمود:اهل بیتم:علی،فاطمه،حسن و حسین (ع) را.پس ایشان را آوردند،آن گاه عبای خود را روی آنها افکند و بعد دستهایش را بلند کرد و گفت:بار خدایا اینان خاندان منند،پس بر محمد و خاندان محمد (ص) رحمتت را نازل فرما.و خداوند متعال این آیه را نازل فرمود:«خداوند اراده دارد تا از شما خانواده پلیدی را برطرف سازد و شما را پاک و پاکیزه گرداند.»و حاکم گفته است:اسناد این حدیث صحیح اند (17) .

اهل سنت از شیعه در اعتقاد بر موروثی بودن امامت جلوتر است

و از همه این مطالب به دست می آید که اعتقاد پیروان اهل بیت (ع) به امامت-بر خلاف تصور شیخ ابو زهره و دیگر علمای جمهور-به دلیل وراثت،نیست.بلکه امامت ایشان را به دلیل این که پیامبر (ص) آنان را برگزیده است،قبول دارند.و گزینش پیامبر

(ص) ایشان را به رهبری مسلمانان به دلیل این است که خداوند آنان را از پلیدی کاملا پاک داشته است و یا برای آن که ایشان در گفتار و رفتار از قرآن جدایی ناپذیرند.در فصل شانزدهم گفتیم که عامه (ناخود آگاه) همان افرادی هستند که به استناد روایات مندرج در کتابهای صحاح معتقد به وراثتند.این روایات دلالت دارند بر این که خلفا از قریشند و اجازه نمی دهند،خلیفه از غیر قبیله قریش باشد،و شمار خلفا از قبیله قریش دوازده تن است و این خلافت تا وقتی که از مردم دو تن وجود داشته باشد باقی خواهد ماند.و ما در آن جا بیان کردیم که انحصار خلافت در میان قریش به زبان پیامبر (ص) تنها به دستور خداست.پس اگر آن انحصار به این دلیل باشد که مردم قریش خویشان دور و نزدیک پیامبرند،چون همه ایشان به همراه پیامبر (ص) دارای یک نیا به نام فهر بن کنانه اند،همین اعتقاد به وراثت است.و بلکه آن اعتقاد به وراثت گسترده تری است که قانون ارث اسلامی آن را نمی پذیرد.زیرا که آن عقیده،در حق راثت خویشاوندان دور را با نزدیک ترین افراد به پیامبر (ص) برابر می داند.و اگر انحصار خلافت در قبیله قریش با فرمانی از جانب خداست نه به سبب خویشاوندی مردم قریش با پیامبر (ص) -بلکه به خاطر این که ایشان تنها از قریشند-یک نوع دعوت به اعتقاد بر برتری قبیله ای و حکومت اشرافی خواهد بود که در اسلام نفوذ یافته است.زیرا قوانین اسلام دعوت بر ایمان بر پایه برابری مسلمانان،با صرف نظر از قبیله،نژاد،جنس و وطن می کند.و البته گرامیترین ایشان را در نزد خدا پرهیزکارترین آنان می داند.

و اگر این دو نوع

تفسیر برای احادیثی که به آنها اشاره شد غیر منطقی است،پس باید این احادیث نبوی به صورت زیر مورد استفاده قرار گیرند:خداوند خلافت را در میان قریش قرار داده است زیرا در میان قریش دوازده مرد به وجود آمده یا خواهد آمد که بر دیگر مسلمانان در دانش،پرهیزکاری و شایستگی برای رهبری برتری دارند،و اینان خلفای شرعی و قانونی هستند چه به حکومت برسند و یا مردم ایشان را از رسیدن به حکومت مانع شوند.و آنان خلیفه اند نه به دلیل خویشاوندی با پیامبر (ص) و نه برای این که ایشان از دودمان قریشند بلکه قرشی بودن و خویشاوندی آنان با پیامبر (ص) تصادفی است.همان طوری که پیامبر (ص) به این دلیل که از قریش بود و یا چون از اولاد هاشم بود،پیامبر نشد-هر چند که به تصادف از ایشان بوده است-بلکه به سبب شایستگیهای شخصی به نبوت رسید.و او پیامبر بود اگر چه هیچ کسی به رسالت او ایمان نمی آورد.

اگر مقصود از انحصار خلافت در قریش این باشد،در این صورت اعتقاد به وراثت نخواهد بود.و این توجیه منطقی با مذهب امامیه اثنی عشری هماهنگی دارد.ولیکن علمای سنت این تفسیر را قبول ندارند،بلکه به تفسیر اولی و یا دومی گرایش دارند،در صورتی که تفسیر اولی همان اعتقاد به موروثی بودن خلافت است که عامه آن را رد می کنند و شیعه را به آن عقیده متهم می سازند در حالی که شیعه از این عقیده بیزار است.

رهبری در فقه بتنهایی،نمی تواند تضمینی در مقابل گمراهی باشد