امیر المؤمنین اسوه وحدت صفحه 354

فصل سی و هشتم

حدیث ولایت

از جمله رویدادهای تاریخی که زبان به زبان نقل شده است،این است که پیامبر (ص) در سال دهم هجری (632 م) حجه الاسلامی به جا آورد که در تاریخ به حجه الوداع معروف است.و در انجام مراسم آن حج به رهبری پیامبر (ص) ،دهها هزار تن از مسلمانان شرکت کردند.

از رویدادهای مشخص این سفر حج آن است که پیامبر (ص) در راه بازگشت از سفر حج کنار آبی معروف به غدیر خم (بین مکه و مدینه) توقف کرد،و هزاران تن از حاجیان را نیز متوقف ساخت،تا به ایشان ابلاع کند که از ثقلین پیروی کنند که در آینده نزدیکی آن را جایگزین خود خواهد ساخت.و آن دو گرانقدر قرآن و عترت پیامبر است،و این دو هرگز جدا نگردند تا این که در کنار حوض (روز قیامت) بر او وارد شوند.و دیگر این که علی (ع) (بزرگ عترت) نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است،همان طوری که پیامبر (ص) نسبت به افراد مؤمن از خودشان سزاوارتر بود،و هم این که سرپرست مؤمنان است چنان که پیامبر (ص) سرپرست مردم با ایمان بود.

پیامبر (ص) در روز غدیر خم خطبه ای طولانی ایراد فرمود،که اندکی از فرموده های او را اصحاب به خاطر سپردند،و تمام یا بعضی از این نکات از جمله

مطالبی است که در خاطره شماری از اصحاب باقی مانده بود.موردی پیش آمد که امام علی (ع) ،وقتی که در کوفه بود، اصحاب حاضر در انجمن خود را سوگند داد تا آنچه را که روز غدیر از پیامبر (ص) شنیده بودند گواهی دهند (این داستان مربوط به حدود بیست و هفت سال پس از رویداد غدیر است) ،علی رغم این که شمار اصحاب باقی مانده تا آن زمان،اندک بود.و اندکی از همان اصحاب در کوفه بودند.بسیاری از ایشان گواهی دادند که پیامبر (ص) روز غدیر،سرپرستی علی (ع) را به اطلاع مردم رسانده است.

از ابو الطفیل (یکی از اصحاب پیامبر (ص) ) نقل شده است که گفت:«علی (ع) فرمود:شما را به خدا سوگند!هر کس روز غدیر خم حضور داشته است[برای شهادت]از جا بلند شود.و هیچ کس از جا برنخاست که بگوید:به من خبر دادند و یا این که به من رسید،هر مردی که از جا بلند شد گفت،با گوشهایم شنیدم،و با قلبم دریافتم.هفده تن از جمله،خزیمه بن ثابت،سهل بن سعد،عدی بن حاتم،عقبه بن عامر،ابو ایوب انصاری،ابو سعید خدری،ابو شریح خزاعی،ابو قدامه انصاری،ابو لیلی (یا ابو یعلی) ،ابو هیثم بن تیهان و مردانی از قریش از جا بلند شدند، علی (ع) فرمود:آنچه شنیده اید بگویید!گفتند:گواهی می دهیم که با پیامبر خدا (ص) از حجه الوداع برمی گشتیم،هنگام ظهر فرا رسید،پیامبر خدا (ص) در مقابل مردم ظاهر شد و دستور داد شاخه های درختان را زدند و روی آنها جامه هایی افکندند[تا سایبانی ترتیب داده شد].و بعد ندای نماز در داد و ما بیرون شدیم.آن گاه فرمود شما چه می گویید؟گفتند:آنچه لازمه گفتن بود شما تبلیغ کرده اید،عرض کرد:بارخدایا تو گواه باش (سه مرتبه) .سپس فرمود:نزدیک است

دعوت حق را لبیک گویم.براستی که هم من و هم شما مسؤولید.و بعد گفت:ای مردم،من در میان شما دو شی ء گرانقدر می گذارم:کتاب خدا و عترتم،اهل بیتم.اگر شما بدانها چنگ بزنید هرگز گمراه نمی شوید.پس ببینید،پس از من با آنها چگونه رفتار خواهید کرد.و البته که آنها از یکدیگر هرگز جدا نمی شوند تا این که در کنار حوض بر من باز گردند.مرا خدای مهربان دانا از این مطلب آگاه ساخته است.و بعد فرمود:البته خداوند سرپرست من و من سرپرست افراد با ایمانم.آیا شما نمی دانید که من از خود شما بر شما سزاوارترم؟عرض کردند:آری می دانیم (سه مرتبه این حرف را تکرار کرد) .آن گاه،یا امیر المؤمنین!دست تو را گرفت و آن را بلند کرد و گفت:هر کس را که من صاحب اختیارم،پس این علی صاحب اختیار اوست.بارخدایا هر کس او را دوست می دارد،دوست بدار،و هر که او را دشمن بدارد دشمنش بدار!پس علی (ع) فرمود:راست گفتید و من خود از جمله شاهدان آن مطلبم.» (1) .