حج و تعالی جهان اسلام : مروری بر کارکرد های بین المللی حج با تمرکز بر بیداری اسلامی صفحه 115

کعبه تعبیر و نمایش بسیاری از آیات قرآن مانند( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ ) (حجرات: 10) است و می تواند برای تحکیم پیوند قلبی و اجتماعی و بالا بردن قدرت اجتماعی مسلمانان کاربرد داشته باشد. (1) علاوه بر این روابط اجتماعی، رهاورد مناسبی برای کسب اطلاعات است که سبب رفع ابهام ها و تقویت سرمایه و اعتماد اجتماعی می شود. (2)

بنابراین در حج، با تقویت ارتباطات اجتماعی، زمینه وحدت و همگرایی افزایش می یابد و از این طریق با افزایش اعتماد اجتماعی، سرمایه های نرم افزارانه مسلمانان نیز افزایش می یابد و حج گزاران با مشاهده نمایندگان جهان اسلام، قدرت خود را با وحدت افزایش می دهند.

3. همگرایی فقهی (مناسک وحدت بخش)

اشاره

مناسک حج مانند مناسکی وحدت بخش است که مرزهای ملی، فرهنگی، نژادی، سیاسی و دینی را درنوردیده و همه مسلمانان را در قالب امتی واحد به تصویر می کشد. حج از این نگاه، مراسمی است که به واسطه اجرای هم شکل مناسک و ایجاد فضای جماعت واره، روح برابری و برادری انسانی و وحدت بنیادین مسلمانان را نمادینه کرده و آن را ارتقا می بخشد.

هر یک از اماکن معنوی فرایند حج گزاری، دارای چنان عظمت ویژگی و فواید این جهانی و آن جهانی است که مسلمانان در طول تاریخ، انگیزه فراوانی برای بهره گیری از آن داشته اند. انجام این مناسک یکسان با اهداف، انگیزه ها و نگرش های مشترک، سبب انسجام بخشی مسلمانان می شود؛ زیرا آنان، خود را در این موارد و اماکن، برابر و