- دیباچه 1
- اشاره 7
- مقدمه 10
- برائت از مشرکان و بیداری اسلامی 12
- اشاره 12
- 1. نظریه دشمن مشترک 14
- اشاره 16
- الف) انسجام بخشی 16
- د) امنیت بخشی در عرصه بین الملل 21
- مقدمه 26
- تأثیر انقلاب اسلامی بر بیداری اسلامی 27
- عناصر و مؤلفه های انقلاب اسلامی و حج 28
- اشاره 28
- 1. خدامحوری 32
- 2. مردم محوری 33
- 3. رهبری 36
- 4. وحدت کلمه و همبستگی 38
- 5. قیام و مبارزه 39
- 6. دشمن شناسی 41
- عرصه ها و زمینه های حج در صدور انقلاب 43
- اشاره 43
- 2. شناساندن دشمن و برائت از آن 47
- 3. معرفی انقلاب 49
- 1.تعصبات فرقه ای و مذهبی 53
- موانع صدور گفتمان انقلاب اسلامی در حج 53
- اشاره 53
- 2. انحصار در ابعاد فقهی حج 54
- الف) تفکر وهابی 55
- 3. حکومت آل سعود 55
- اشاره 55
- ب) نگرش نسبت به غرب 56
- اشاره 61
- 5. تفاوت نظام سیاسی تشیع و تسنن 61
- الف) ویژگی های حاکم 61
- ب) نظام روحانیت 62
- 6. ناکارآمدی جمهوری اسلامی 63
- مقدمه 65
- جایگاه مسئله فلسطین در بیداری اسلامی 67
- ظرفیت های حج در تقویت آرمان فلسطین در بیداری اسلامی 68
- اشاره 68
- اشاره 68
- 1. ظرفیت های دانشی (آگاهی بخشی) 68
- الف) توجه به نقش دولت ها 69
- د) معرفی الگوهای مبارزه در جهان اسلام 74
- ه) بیان آسیب های مبارزه و قیام 75
- و) پیوستگی منافع امت اسلامی با فلسطین 76
- اشاره 77
- الف) برانگیختن احساسات مسلمانان 77
- 2. ظرفیت های گرایشی (احساسی) 77
- ب) روحیه دادن به مسلمانان 78
- اشاره 80
- 3. ظرفیت های کنشی (رفتاری) 80
- الف) ایجاد وحدت 81
- ب) محکومیت تجاوزات اسرائیل 82
- مقدمه 85
- ابعاد اقتصادی بیداری اسلامی 87
- ظرفیت های اقتصادی حج و بیداری اسلامی 89
- 1. اقتصاد و سیاست 89
- اشاره 89
- الف) توسعه گردشگری دینی 92
- اشاره 92
- 2. اقتصاد و توسعه 92
- ب) تشکیل بازار مشترک اسلامی 95
- ج) تشکیل اتحادیه های همکاری اقتصادی 98
- زمینه های فرهنگی - اجتماعی همگرایی اقتصادی مسلمانان و حج 99
- اشاره 102
- مقدمه 103
- بیداری اسلامی و وحدت جهان اسلام 104
- اشاره 106
- فرایند حج در تقویت وحدت جهان اسلام در راستای بیداری اسلامی 106
- اشاره 107
- الف) حج و تقویت هویت تمدنی 108
- ب) تمرکز بر دشمن مشترک 110
- اشاره 111
- 2. همگرایی ارتباطی (تقویت روابط بین مسلمانان) 111
- الف) تقویت هویت دینی 112
- ب) تقویت سرمایه اجتماعی 114
- اشاره 115
- 3. همگرایی فقهی (مناسک وحدت بخش) 115
- الف) جمعی بودن 117
- ب) ساختارشکن بودن 119
- 5. همگرایی اقتصادی (وحدت آفرینی ابعاد اقتصادی حج) 122
- 1. تقویت قدرت 125
- آثار تقویت وحدت اسلامی در حج 125
- اشاره 125
- 2. ارتقای امنیت 126
- 3. تشخص هویتی و کنشگری فعال در عرصه بین الملل 129
- 4. تقویت ایده امت اسلامی 130
- مقدمه 133
- جنبه های مردمی بیداری اسلامی 135
- حج و ارتقای جایگاه ملت های مسلمان در عرصه بین الملل 136
- جایگاه ملت ها در عرصه جدید بین الملل 136
- ظرفیت حضور ملت ها در حج در بیداری اسلامی 138
- اشاره 138
- اشاره 139
- الف) تحت فشار قرار دادن دولت ها 140
- ب) تأثیرگذاری بر سیاست جهانی 142
- اشاره 143
- 2. ایجاد و تقویت جنبش های اجتماعی 143
- الف) تقویت باورهای مشترک 144
- ب) اعمال فشار به نهادهای رسمی قدرت 146
- ج) جهان شمولی و تقویت همبستگی اجتماعی 149
- مقدمه 152
- اشاره 154
- حج، رسانه اسلامی 154
- 1. امپریالیسم رسانه ای و ضرورت توجه به ابعاد رسانه ای حج 154
- 2. ابعاد رسانه ای حج 157
- ظرفیت های رسانه حج در بیداری اسلامی 159
- اشاره 159
- 1. کارکردهای رسانه ای حج و بیداری اسلامی 160
- اشاره 160
- الف) کارکرد اطلاع رسانی 160
- ب) کارکرد آموزشی یا انتقال فرهنگ 162
- ج) کارکرد همگن سازی 164
- د) کارکرد راهنمایی و رهبری 165
- ه) کارکرد بحران زدایی 166
- اشاره 168
- 2. دیپلماسی رسانه ای حج و بیداری اسلامی 168
- ب) کسب منافع و ارتقای جایگاه بین المللی 170
- مقدمه 172
- اهمیت و عرصه های جهانی شدن 173
- حج و جهانی شدن 174
- جهانی شدن، بیداری اسلامی و حج 175
- اشاره 175
- 1. تضعیف دولت ها و افزایش حضور و قدرت ملت ها 177
- 2. افزایش اتحاد و انسجام و کمرنگ شدن هویت های قومی و فرقه ای 178
- 3. کنشگری در عرصه بین الملل 180
- مقدمه 183
- ابعاد تمدنی بیداری اسلامی 184
- 1. نقش حج در شکل گیری تمایلات تمدنی 187
- ابعاد تمدنی حج 187
- اشاره 187
- 2. نقش حج در شکل گیری اندیشه های تمدنی 188
- 3. نقش حج در شکل گیری هویت تمدنی 190
- 4. نقش حج در شکل گیری سبک زندگی اسلامی و محصولات تمدنی 191
- تقویت بعد تمدنی بیداری اسلامی در حج 193
اراده مشترک دولت ها و سایر کنشگران بین المللی، نهادهای مردم نهاد داخلی و بین المللی و افکار عمومی و مجموعه ای از اصول، هنجارها و الزامات وابستگی متقابل کشورها قرار گرفته است. (1)
حاکمیت، بیان کننده درجه قدرت است. درجه قدرت، جوهری است که وزن حاکمیت را تعیین می کند و در مجموع، صلاحیت ها و توانایی هایی ظاهر می شود که محدوده قدرت را بیان می کند. هرچند اعمال حاکمیت، مستلزم وجود قدرت است و بدون قدرت نمی تواند کارکردهای اساسی خود را انجام دهد، حاکمیت فقط قدرت نیست. (2)
ظرفیت حضور ملت ها در حج در بیداری اسلامی
اشاره
از آنچه گذشت، نقش و جایگاه جدید ملت ها در عرصه بین الملل مشخص می شود. این نکته با توجه به اینکه حج نمودی عینی از بروز ملت هاست، ظرفیت جدیدی را برای اثرگذاری حج در عرصه سیاسی و اجتماعی جهان اسلام نشان می دهد. به عبارت دیگر، حج کنگره ای جهانی و بین المللی از جهان اسلام است که بدون دعوت رسمی و تشریفات سیاسی مرسوم در تجمع های سیاسی، برگزار می شود و نمایندگانی از ملت ها در آن حضور دارند. از طرف دیگر بیداری اسلامی، حرکتی فراگیر در جهان اسلام است که همه مسلمانان جهان را برای عزت خواهی سیاسی و اجتماعی و اجرای شریعت اسلامی در مسیر اعتلای تمدن اسلامی و رشد و شکوفایی جوامع اسلامی، به پا داشته است. در ادامه ظرفیت های نوین عرصه بین الملل برای نقش آفرینی ملت ها در حج، در راستای تقویت بیداری اسلامی را بررسی می کنیم:
1- (1) . برای مطالعه بیشتر ر.ک: تحول مفاهیم در روابط بین الملل، «تحول مفهوم حاکمیت در روابط بین الملل»، یوسف مولایی، صص 359-388.
2- (2) . International Affaires, "Sovereignty an Interoduction and Brief History", Daniel Philpott, vol.48, No.2, p.355-359.