- دیباچه 1
- اشاره 7
- مقدمه 10
- برائت از مشرکان و بیداری اسلامی 12
- اشاره 12
- 1. نظریه دشمن مشترک 14
- اشاره 16
- الف) انسجام بخشی 16
- د) امنیت بخشی در عرصه بین الملل 21
- مقدمه 26
- تأثیر انقلاب اسلامی بر بیداری اسلامی 27
- عناصر و مؤلفه های انقلاب اسلامی و حج 28
- اشاره 28
- 1. خدامحوری 32
- 2. مردم محوری 33
- 3. رهبری 36
- 4. وحدت کلمه و همبستگی 38
- 5. قیام و مبارزه 39
- 6. دشمن شناسی 41
- عرصه ها و زمینه های حج در صدور انقلاب 43
- اشاره 43
- 2. شناساندن دشمن و برائت از آن 47
- 3. معرفی انقلاب 49
- 1.تعصبات فرقه ای و مذهبی 53
- اشاره 53
- موانع صدور گفتمان انقلاب اسلامی در حج 53
- 2. انحصار در ابعاد فقهی حج 54
- الف) تفکر وهابی 55
- اشاره 55
- 3. حکومت آل سعود 55
- ب) نگرش نسبت به غرب 56
- اشاره 61
- الف) ویژگی های حاکم 61
- 5. تفاوت نظام سیاسی تشیع و تسنن 61
- ب) نظام روحانیت 62
- 6. ناکارآمدی جمهوری اسلامی 63
- مقدمه 65
- جایگاه مسئله فلسطین در بیداری اسلامی 67
- ظرفیت های حج در تقویت آرمان فلسطین در بیداری اسلامی 68
- اشاره 68
- اشاره 68
- 1. ظرفیت های دانشی (آگاهی بخشی) 68
- الف) توجه به نقش دولت ها 69
- د) معرفی الگوهای مبارزه در جهان اسلام 74
- ه) بیان آسیب های مبارزه و قیام 75
- و) پیوستگی منافع امت اسلامی با فلسطین 76
- الف) برانگیختن احساسات مسلمانان 77
- اشاره 77
- 2. ظرفیت های گرایشی (احساسی) 77
- ب) روحیه دادن به مسلمانان 78
- اشاره 80
- 3. ظرفیت های کنشی (رفتاری) 80
- الف) ایجاد وحدت 81
- ب) محکومیت تجاوزات اسرائیل 82
- مقدمه 85
- ابعاد اقتصادی بیداری اسلامی 87
- ظرفیت های اقتصادی حج و بیداری اسلامی 89
- 1. اقتصاد و سیاست 89
- اشاره 89
- الف) توسعه گردشگری دینی 92
- اشاره 92
- 2. اقتصاد و توسعه 92
- ب) تشکیل بازار مشترک اسلامی 95
- ج) تشکیل اتحادیه های همکاری اقتصادی 98
- زمینه های فرهنگی - اجتماعی همگرایی اقتصادی مسلمانان و حج 99
- اشاره 102
- مقدمه 103
- بیداری اسلامی و وحدت جهان اسلام 104
- اشاره 106
- فرایند حج در تقویت وحدت جهان اسلام در راستای بیداری اسلامی 106
- اشاره 107
- الف) حج و تقویت هویت تمدنی 108
- ب) تمرکز بر دشمن مشترک 110
- اشاره 111
- 2. همگرایی ارتباطی (تقویت روابط بین مسلمانان) 111
- الف) تقویت هویت دینی 112
- ب) تقویت سرمایه اجتماعی 114
- 3. همگرایی فقهی (مناسک وحدت بخش) 115
- اشاره 115
- الف) جمعی بودن 117
- ب) ساختارشکن بودن 119
- 5. همگرایی اقتصادی (وحدت آفرینی ابعاد اقتصادی حج) 122
- 1. تقویت قدرت 125
- آثار تقویت وحدت اسلامی در حج 125
- اشاره 125
- 2. ارتقای امنیت 126
- 3. تشخص هویتی و کنشگری فعال در عرصه بین الملل 129
- 4. تقویت ایده امت اسلامی 130
- مقدمه 133
- جنبه های مردمی بیداری اسلامی 135
- حج و ارتقای جایگاه ملت های مسلمان در عرصه بین الملل 136
- جایگاه ملت ها در عرصه جدید بین الملل 136
- ظرفیت حضور ملت ها در حج در بیداری اسلامی 138
- اشاره 138
- اشاره 139
- الف) تحت فشار قرار دادن دولت ها 140
- ب) تأثیرگذاری بر سیاست جهانی 142
- اشاره 143
- 2. ایجاد و تقویت جنبش های اجتماعی 143
- الف) تقویت باورهای مشترک 144
- ب) اعمال فشار به نهادهای رسمی قدرت 146
- ج) جهان شمولی و تقویت همبستگی اجتماعی 149
- مقدمه 152
- اشاره 154
- 1. امپریالیسم رسانه ای و ضرورت توجه به ابعاد رسانه ای حج 154
- حج، رسانه اسلامی 154
- 2. ابعاد رسانه ای حج 157
- ظرفیت های رسانه حج در بیداری اسلامی 159
- اشاره 159
- الف) کارکرد اطلاع رسانی 160
- 1. کارکردهای رسانه ای حج و بیداری اسلامی 160
- اشاره 160
- ب) کارکرد آموزشی یا انتقال فرهنگ 162
- ج) کارکرد همگن سازی 164
- د) کارکرد راهنمایی و رهبری 165
- ه) کارکرد بحران زدایی 166
- اشاره 168
- 2. دیپلماسی رسانه ای حج و بیداری اسلامی 168
- ب) کسب منافع و ارتقای جایگاه بین المللی 170
- مقدمه 172
- اهمیت و عرصه های جهانی شدن 173
- حج و جهانی شدن 174
- جهانی شدن، بیداری اسلامی و حج 175
- اشاره 175
- 1. تضعیف دولت ها و افزایش حضور و قدرت ملت ها 177
- 2. افزایش اتحاد و انسجام و کمرنگ شدن هویت های قومی و فرقه ای 178
- 3. کنشگری در عرصه بین الملل 180
- مقدمه 183
- ابعاد تمدنی بیداری اسلامی 184
- 1. نقش حج در شکل گیری تمایلات تمدنی 187
- اشاره 187
- ابعاد تمدنی حج 187
- 2. نقش حج در شکل گیری اندیشه های تمدنی 188
- 3. نقش حج در شکل گیری هویت تمدنی 190
- 4. نقش حج در شکل گیری سبک زندگی اسلامی و محصولات تمدنی 191
- تقویت بعد تمدنی بیداری اسلامی در حج 193
2. کارکرد برائت از مشرکان در بیداری اسلامی
اشاره
در تبیین کارکرد و اثر برائت از مشرکان بر بیداری اسلامی، ابعاد و آثار برائت از مشرکان را بر محور دشمن مشترک بررسی می کنیم:
الف) انسجام بخشی
یکی از کارکردهای دشمن مشترک، ایجاد انسجام و یکپارچگی در بلوک منطقه ای و بین المللی و نیز در سطح تحلیلی ملی است. دشمن مشترک موجب می شود که در پرتو آن، اختلافات جبهه داخلی تا اطلاع ثانوی در سایه و حاشیه قرار گیرد و همه انرژی ها بر ضد دشمن، متمرکز شود.
دشمن مشترک دارای کارکردهای متعددی مانند تداوم بخشی به عصبیت، به عنوان عصاره حیات بخش نظام سیاسی، تمرکزبخشی به فعالیت های دشمن، هویت بخشی به جمع درونی و تقویت انسجام و همراهی داخلی است.
دشمن مشترک در عین حال، انگیزه ای برای تلاش و احساس در راه بودن است که سبب تعالی و پویایی هر فرهنگ و تمدن است.
امروزه تمام ملت های بیدار و مجاهد اسلامی، یک دشمن مشترک دارند که عبارت است از استکبار جهانی آمریکا و صهیونیسم. (1) این مسئله زمینه خوبی را فراهم می کند تا مسلمانان بتوانند در حج و با برائت از مشرکان، بر این موضوع متحد شوند که آمریکا و اسرائیل، دشمن مشترک آنها هستند و از این طریق، عوامل بیداری اسلامی را شدت بخشند.
به عبارت دیگر یکی از زمینه های توجه مسلمانان به بیداری اسلام، امواج غرب ستیزی مسلمانان است که از ظلم، تحقیر و استعمار غرب به ستوه آمده اند که ابعاد و کارکردهای سیاسی حج، از طریق برائت از مشرکان، به خوبی آن را تقویت و تأمین می کند.
1- (1) . ر.ک: آمریکا و اسلام سیاسی، رویارویی با تضاد منافع، فواز ای جرجیس، ترجمه سید محمدکمال سروریان، صص 217 - 248؛ رویکردها و طرح های آمریکایی درباره ایران، علی عبدالله خانی.