حج و تعالی جهان اسلام : مروری بر کارکرد های بین المللی حج با تمرکز بر بیداری اسلامی صفحه 175

به اصل آن و وجوب آن اشاره کرده است.

علاوه بر اینکه یک سوره در قرآن با نام حج آمده است، معمولاً آیاتی که در مورد این فریضه نازل شده نیز، جنبه عمومی دارد و با خطابات عام ذکر شده است. (1) بر این اساس حج بر خلاف دیگر عبادت ها، برای عموم مردم، حتی کفار تشریع شده است و اگر حج کافران قبول نمی شود، نه بدان جهت است که مکلف نیستند، بلکه بدان دلیل است که فاقد شرط قبولی اند. (2) البته از آنجا که این مکان، مکان توحید است، ورود غیر موحدان به این خانه ممنوع شده است. (3)

علاوه بر این در حج، نمایندگانی از همه نقاط جهان و با فرهنگ ها و قومیت های گوناگون، در زمان و مکانی واحد جمع می شوند تا مناسکی را انجام دهند که در سایر ادیان نیز وجود دارد. از این جهت مناسک حج، مناسکی جهان شمول است.

جهانی شدن، بیداری اسلامی و حج

اشاره

برخی از اندیشمندان بر این باورند که بسط ایده های جهانی، متأثر از آموزه های سکولار است تا اولاً پایه های ایدئولوژیک حکومت های اسلامی، به چالش فراخوانده شود و ثانیاً آگاهی های تازه (غیر از آن آگاهی که مبنای مشروعیت حکومت اسلامی است و استمرار، آن را در حوزه کشورهای اسلامی تشکیل می دهد) پدید آید؛ آگاهی هایی مانند آگاهی قومی، فرقه ای و نژادی، که اقتدار سیاسی را به چالش بکشد و در نتیجه، تجزیه کشورهای اسلامی را با عنایت به عوامل غیر دینی، چون قومیت و نژاد پدید آورد. (4)

1- (1) . آل عمران: 97؛ حج: 26 و 27.
2- (2) . تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ج3، ص17. [1] تفسیرکبیر، فخر رازی، ج8، ص164.
3- (3) . (یٰا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ فَلاٰ یَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرٰامَ ) (توبه: 27). [2]
4- (4) . ر.ک: جهان شمولی اسلام و جهانی سازی (2)، به کوشش سید طه مرقاتی، «ناامنی محدود، بررسی تهدیدهای جهانی شدن برای جهان اسلام»، اصغر افتخاری، ص 220.