حج و تعالی جهان اسلام : مروری بر کارکرد های بین المللی حج با تمرکز بر بیداری اسلامی صفحه 180

به بهانه مسیحی و مخرب بودن، پس زده می شود و در پاره ای موارد، به سبب بی دینی و انحطاط، رستاخیز اسلامی بار دیگر در همه کشورهای مسلمان بالیده و تقریباً در بیشتر جاها در مسائل سیاسی، اثری ژرف داشته است... مردم در سرتاسر جهان اسلام، در برابر آلوده شدن جوامع خود به غرب زهرآگین به پا خاسته اند. (1)

3. کنشگری در عرصه بین الملل

قدرت، پتانسیل رابطه ای است که کنشگر اجتماعی را قادر می سازد به طور متفاوتی بر تصمیمات دیگر کنشگران اجتماعی تأثیر بگذارد. پتانسیل رابطه ای قدرت، شرطی نیز هست؛ ولی توسط پتانسیل ساختاری حاکم مشخص نمی شود. شبکه ها، یکی از مهم ترین موضوعات کنش اجتماعی هستند که الگوی بنیادی زندگی نوینی را می سازند. این شبکه های اجتماعی، به نحوی تعامل و معانی را سبب گشته اند. توانایی شبکه ها، کنشگران جدیدی را به وجود آورده که در مقابل مراکز قدرت، عرض اندام می کنند. با وجود این، هسته تغییرات فناوری، باعث ایجاد جامعه شبکه ای شده و نوعی جامعه جهانی شبکه ای را رقم زده است. (2)

کارکردهای حج علاوه بر جهان اسلام، فضای بین الملل را نیز شامل می شود که بهترین نمود آن، در مراسم برائت از مشرکان آشکار می شود. در این مراسم، مسلمانان می توانند مطالبات خود را با محکومیت اعمال تبعیض آمیز و سیاست های خصمانه و استثمارگرانه غرب، در تعامل با جهان اسلام فریاد کنند و از این جهت، آنها را به تغییر روش و موضع وادارند. به عبارت دیگر چنان که جامعه جهانی شبکه ای، به مثابه ساختار قدرت جدید اجتماعی، به مسلمانان قدرت و پتانسیل کنش در مقابل ساختار حاکم