- دیباچه 1
- اشاره 7
- مقدمه 10
- برائت از مشرکان و بیداری اسلامی 12
- اشاره 12
- 1. نظریه دشمن مشترک 14
- اشاره 16
- الف) انسجام بخشی 16
- د) امنیت بخشی در عرصه بین الملل 21
- مقدمه 26
- تأثیر انقلاب اسلامی بر بیداری اسلامی 27
- عناصر و مؤلفه های انقلاب اسلامی و حج 28
- اشاره 28
- 1. خدامحوری 32
- 2. مردم محوری 33
- 3. رهبری 36
- 4. وحدت کلمه و همبستگی 38
- 5. قیام و مبارزه 39
- 6. دشمن شناسی 41
- عرصه ها و زمینه های حج در صدور انقلاب 43
- اشاره 43
- 2. شناساندن دشمن و برائت از آن 47
- 3. معرفی انقلاب 49
- 1.تعصبات فرقه ای و مذهبی 53
- اشاره 53
- موانع صدور گفتمان انقلاب اسلامی در حج 53
- 2. انحصار در ابعاد فقهی حج 54
- الف) تفکر وهابی 55
- 3. حکومت آل سعود 55
- اشاره 55
- ب) نگرش نسبت به غرب 56
- اشاره 61
- 5. تفاوت نظام سیاسی تشیع و تسنن 61
- الف) ویژگی های حاکم 61
- ب) نظام روحانیت 62
- 6. ناکارآمدی جمهوری اسلامی 63
- مقدمه 65
- جایگاه مسئله فلسطین در بیداری اسلامی 67
- ظرفیت های حج در تقویت آرمان فلسطین در بیداری اسلامی 68
- اشاره 68
- اشاره 68
- 1. ظرفیت های دانشی (آگاهی بخشی) 68
- الف) توجه به نقش دولت ها 69
- د) معرفی الگوهای مبارزه در جهان اسلام 74
- ه) بیان آسیب های مبارزه و قیام 75
- و) پیوستگی منافع امت اسلامی با فلسطین 76
- 2. ظرفیت های گرایشی (احساسی) 77
- اشاره 77
- الف) برانگیختن احساسات مسلمانان 77
- ب) روحیه دادن به مسلمانان 78
- اشاره 80
- 3. ظرفیت های کنشی (رفتاری) 80
- الف) ایجاد وحدت 81
- ب) محکومیت تجاوزات اسرائیل 82
- مقدمه 85
- ابعاد اقتصادی بیداری اسلامی 87
- ظرفیت های اقتصادی حج و بیداری اسلامی 89
- 1. اقتصاد و سیاست 89
- اشاره 89
- اشاره 92
- الف) توسعه گردشگری دینی 92
- 2. اقتصاد و توسعه 92
- ب) تشکیل بازار مشترک اسلامی 95
- ج) تشکیل اتحادیه های همکاری اقتصادی 98
- زمینه های فرهنگی - اجتماعی همگرایی اقتصادی مسلمانان و حج 99
- اشاره 102
- مقدمه 103
- بیداری اسلامی و وحدت جهان اسلام 104
- اشاره 106
- فرایند حج در تقویت وحدت جهان اسلام در راستای بیداری اسلامی 106
- اشاره 107
- الف) حج و تقویت هویت تمدنی 108
- ب) تمرکز بر دشمن مشترک 110
- اشاره 111
- 2. همگرایی ارتباطی (تقویت روابط بین مسلمانان) 111
- الف) تقویت هویت دینی 112
- ب) تقویت سرمایه اجتماعی 114
- اشاره 115
- 3. همگرایی فقهی (مناسک وحدت بخش) 115
- الف) جمعی بودن 117
- ب) ساختارشکن بودن 119
- 5. همگرایی اقتصادی (وحدت آفرینی ابعاد اقتصادی حج) 122
- 1. تقویت قدرت 125
- آثار تقویت وحدت اسلامی در حج 125
- اشاره 125
- 2. ارتقای امنیت 126
- 3. تشخص هویتی و کنشگری فعال در عرصه بین الملل 129
- 4. تقویت ایده امت اسلامی 130
- مقدمه 133
- جنبه های مردمی بیداری اسلامی 135
- جایگاه ملت ها در عرصه جدید بین الملل 136
- حج و ارتقای جایگاه ملت های مسلمان در عرصه بین الملل 136
- ظرفیت حضور ملت ها در حج در بیداری اسلامی 138
- اشاره 138
- اشاره 139
- الف) تحت فشار قرار دادن دولت ها 140
- ب) تأثیرگذاری بر سیاست جهانی 142
- اشاره 143
- 2. ایجاد و تقویت جنبش های اجتماعی 143
- الف) تقویت باورهای مشترک 144
- ب) اعمال فشار به نهادهای رسمی قدرت 146
- ج) جهان شمولی و تقویت همبستگی اجتماعی 149
- مقدمه 152
- اشاره 154
- حج، رسانه اسلامی 154
- 1. امپریالیسم رسانه ای و ضرورت توجه به ابعاد رسانه ای حج 154
- 2. ابعاد رسانه ای حج 157
- ظرفیت های رسانه حج در بیداری اسلامی 159
- اشاره 159
- الف) کارکرد اطلاع رسانی 160
- اشاره 160
- 1. کارکردهای رسانه ای حج و بیداری اسلامی 160
- ب) کارکرد آموزشی یا انتقال فرهنگ 162
- ج) کارکرد همگن سازی 164
- د) کارکرد راهنمایی و رهبری 165
- ه) کارکرد بحران زدایی 166
- اشاره 168
- 2. دیپلماسی رسانه ای حج و بیداری اسلامی 168
- ب) کسب منافع و ارتقای جایگاه بین المللی 170
- مقدمه 172
- اهمیت و عرصه های جهانی شدن 173
- حج و جهانی شدن 174
- اشاره 175
- جهانی شدن، بیداری اسلامی و حج 175
- 1. تضعیف دولت ها و افزایش حضور و قدرت ملت ها 177
- 2. افزایش اتحاد و انسجام و کمرنگ شدن هویت های قومی و فرقه ای 178
- 3. کنشگری در عرصه بین الملل 180
- مقدمه 183
- ابعاد تمدنی بیداری اسلامی 184
- 1. نقش حج در شکل گیری تمایلات تمدنی 187
- ابعاد تمدنی حج 187
- اشاره 187
- 2. نقش حج در شکل گیری اندیشه های تمدنی 188
- 3. نقش حج در شکل گیری هویت تمدنی 190
- 4. نقش حج در شکل گیری سبک زندگی اسلامی و محصولات تمدنی 191
- تقویت بعد تمدنی بیداری اسلامی در حج 193
دولت های مستبد، سکولار و وابسته غربی - حتی در کشورهای اسلامی - مخالف آن بودند، ولی ملت ها، به ویژه ملت های مسلمان، با توجه به ماهیت مردمی انقلاب ایران، به شدت از آنان استقبال کردند؛ به خصوص که در عرصه بین الملل نیز، پیروزی و استقرار انقلاب اسلامی، در به چالش کشیدن غرب گرایی مسلط بر نظام بین الملل بود. (1)
رهبر معظم انقلاب، تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر بیداری اسلامی را چنین بیان می کند:
امروز شما چه بخواهید چه نخواهید، چه خودتان بدانید چه ندانید، چه تصدیق بکنید یا نکنید، برای بسیاری از ملت ها، الگو و اسوه شده اید. این بیداری اسلامی که مشاهده می کنید، چه بگویم و چه نگوییم، چه به رو بیاوریم چه نیاوریم، چه دیگران به رو بیاورند چه نیاورند، اثر گرفته از حرکت عظیم ملت ایران است. (2)
عناصر و مؤلفه های انقلاب اسلامی و حج
اشاره
انقلاب اسلامی ایران در شرایطی به پیروزی رسید که دین از صحنه سیاسی و اجتماعی، به گوشه ای رانده شده بود و حداکثر در ابعاد فردی زندگی بشر، حضور داشت. فضای علم زده و پوزیتیو حاکم بر عرصه نظریه پردازی نیز دین را از تحلیل های علمی در رویدادهای سیاسی و اجتماعی حذف کرده بود. در این فضا امام خمینی(رحمه الله) با اندیشه ای متفاوت در مورد دین و کارکردهای سیاسی و اجتماعی آن، انقلابی بزرگ را طراحی کرد که مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی متفاوتی داشت. به همین جهت بسیاری از نویسندگان خارجی، اذعان نموده اند که انقلاب اسلامی ایران و تحولات ناشی از آن، پدیده ای شگفت انگیز است که موجبات شگفتی جهانیان را فراهم کرده و معجزه گونه بر تمامی تحلیل ها و پیش بینی های غرب در مورد ایران خط بطلان کشیده است. (3)
1- (1) . ر.ک: بازتاب جهانی انقلاب اسلامی، منوچهر محمدی، صص 502 - 516. [1]
2- (2) . بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از شعرا، 1390/5/24.
3- (3) . ایران در حکومت روحانیون، دیلیپ هیرو، ترجمه محمدجواد یعقوبی دارابی، ص 21.