حج و تعالی جهان اسلام : مروری بر کارکرد های بین المللی حج با تمرکز بر بیداری اسلامی صفحه 63

اما محیط غالباً سنی بیشتر کشورهای عربی و ویژگی های اجتماعی- سیاسی آنها، می تواند مانع تکرار انقلاب به شیوه ایران باشد. عامل مهم، وجود نداشتن یک پیشتاز روحانی و کاملاً سیاسی رادیکال و دارای اقتدار بنیادی مذهبی - سیاسی و اخلاقی است. در واقع بیشتر علمای سنی، نفوذ معنوی و سیاسی همتایان شیعه خود را ندارند؛ علاوه بر این، اقتدار فقهی برای اجرای اصل اجتهاد را نیز ندارند. مهم تر اینکه علمای سنی، در متن یک شبکه سازمانی سلسله مراتبی، همانند شیعیان از انسجام برخوردار نیستند. (1)

با وجود این، نشانه هایی در دست است که علمای سنی، در برابر رادیکالیزه شدن و سازمان یافتن مصون نیستند؛ به طوری که مثلاً برخی علمای وعاظ در مصر، به عنوان کسانی شناخته شده اند که در جریان ها و جنبش های اسلام گرایانه، شرکت دارند. (2)

ضمن اینکه طبقه جدید روحانیان اهل سنت، از سه دهه قبل، فضای جدیدی را در روحانیت اهل سنت ایجاد کردند که می تواند نظام و روابط قبلی روحانیت اهل سنت را تغییر دهد؛ به طوری که انتظار می رود، ظهور طبقه روحانی بزرگ و فراگیر آینده، همانند ایران، پیکارطلبی درازمدت اسلامی با قدرت سیاسی را شدت بخشد.

6. ناکارآمدی جمهوری اسلامی

کارآمدی جمهوری اسلامی، تیر خلاص به همه هجمه ها، اتهامات و موانع خواهد بود. نه انقلاب اسلامی منحصر به ایران است و نه جمهوری اسلامی؛ اما آنچه امروز به عنوان خروجی انقلاب اسلامی عینیت یافته، جمهوری اسلامی ایران است. موفقیت جمهوری اسلامی در ارائه یک الگوی مناسب اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و امنیتی در منطقه و جهان، باعث اقبال روزافزون کشورهای اسلامی خواهد شد. اما اگر جمهوری