حج و تعالی جهان اسلام : مروری بر کارکرد های بین المللی حج با تمرکز بر بیداری اسلامی صفحه 99

توانمندی اقتصادی و رسیدن به وحدت کلی امت اسلامی، مورد توجه قرار گرفته است.

حج یک بازار بزرگ جهانی و یک اتحادیه بزرگ اسلامی است که خداوند به امت اسلام موهبت نموده تا قوام خود را بازیابد (1) و با همفکری و همیاری، راهکارهای پیشرفت اقتصادی را بررسی کند و از طریق ( وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِیعاً ) (آل عمران: 103)، وحدت و عزت خود را حفظ کنند.

از این رو می توان گفت، حج مناسب ترین فرصت برای شکل گیری اتحادیه های همکاری های اقتصادی در امت اسلامی است تا در پرتو ارتباطات منطقی و مداوم و پیگیری فعالیت های اقتصادی و تجاری، بتوان از مشکلات و کمبودهای کشورهای اسلام آگاه شد و برای حل آنها چاره اندیشی کرد.

زمینه های فرهنگی - اجتماعی همگرایی اقتصادی مسلمانان و حج

ناهمگونی اقتصادی، وجود اختلافات سیاسی و فرقه ای و ضعف سیستم های حمل و نقل، سبب شده است، اتحادیه های اقتصادی در کشورهای در حال توسعه، با چالش مواجه شود؛ (2) ولی به نظر می رسد امت اسلامی از زمینه های فرهنگی و اجتماعی خوبی برای پشت سر گذاشتن این موانع بهره مند است.

جهان اسلام به دلیل وجود نظام های سیاسی گسترده و یکپارچه در قرون گذشته، از پیشینه تاریخی و فرهنگی مشترکی برخوردار است. افزون بر این، دین مشترک، قدرت بسیاری در ایجاد اتحاد و همگرایی بین کشورهای اسلامی ایجاد کرده است.

از نظر اقتصادی نیز وجوه مشترک زیاد است. بیشتر کشورهای اسلامی نفت خیز، تولیدکننده نفت و دارای نیروی کار فراوان هستند و از نظر جغرافیایی، بیشتر این