تاریخ خمس صفحه 100

1- 163. تاریخ الخلفاء، ص 218.

و بد راه ترین چهارپا نزد من روانه کن … (1)

معاویه پس از عثمان، خود را وارث و خونخواه عثمان خواند و به هنگام خلافت امیرالمؤمنین علی علیه السلام سر بر شورش و درگیری با خلیفه برحقّ مسلمین نهاد و حکومت خود را خود مختار خواند و پس از شهادت امام علی علیه السلام در ماه رمضان سال 41 ه.ق، و پس از جنگ با امام حسن علیه السلام، سرانجام در ربیع الثانی سال 41 ه.ق فرمانروایی خود را بر سراسر سرزمین های اسلامی چیره ساخت، او همه چیز را از دریچه قدرت و سیاست می نگریست.

می توان گفت: معاویه به دین و احکام آن، به مانند یکی از ابزارهای حکومتی نگاه می کرد، که او آن را در چنگ داشت و هرگونه بخواهد می تواند با آن رفتار کند. برخی از احکام دین را کنار می گذاشت و یا روش تازه ای درست می کرد. او برای مردم مدینه سخنرانی کرد و گفت: «به خدا سوگند! من خلافت را با میل و رضایت شما به دست نیاوردم؛ بلکه در راه به دست آوردنش با این شمشیر با شما جنگیدم» (2) لذا از همان آغاز به مسایل و احکام دینی و فقهی همین گونه می نگریست و حتّی