تاریخ خمس صفحه 118

و به ایشان پرداخت نمود، امّا می بایست توجّه داشت که این پرداخت های مالی خلفا به خاندان پیامبرصلی الله علیه وآله سبب آسیب های جدّی می گردید؛ از جمله:

الف) خلفا از زمان عثمان به بعد یاد گرفته بودند از سلاح پول برای خاموش کردن مخالفین استفاده کنند و از آن به عنوان ابزاری برای تقویت پایه های حکومت خود و رسمیت آن در برابر مخالفین، بهره بگیرند و یک پشتوانه سیاسی و برگ برنده ای حساب کنند، و این بخشش ها تحت عنوان خمس می توانست سبب جلب قلوب برخی به سوی خلیفه و تشکّر از او باشد.(1)

ب) خلفا با دادن مستمری به خاندان پیامبرصلی الله علیه وآله آنها را در نزد مردم، نان خور و وابسته به دربار خلیفه نشان می دادند تا اینکه پناه دهنده مردم در برابر ظلم و ستم خلفا نشوند؛ لذا می بینیم برخی مورخین اصرار دارند حکومت عمر بن عبدالعزیز را مورد تأیید اهل بیت علیهم السلام و نیز اهل بیت علیهم السلام را بسیار شادمان و وابسته به سهمی که او به آنها داده، نشان دهند.(2)

ج) از سوی دیگر این پرداخت ها سبب می گردید که برخی از خاندان پیامبرصلی الله علیه وآله به حاکمان وقت وابستگی اقتصادی و سپس