تاریخ خمس صفحه 122

1- 200. همان، ص 487، باب 2، ح 5، به نقل از کافی؛ ج 1، ص 544، ح 14.

2- 201. سوره انفال، آیه 41؛ «بدانید از هر غنیمتی که به چنگ آورده اید یک پنجم آن برای خدا و پیامبر و نزدیکانش است».

3- 202. وسائل الشیعه، ج 9، ص 511، باب 1 از ابواب قسمه الخمس، ح 5؛ به نقل از اصول کافی، ج 1، ص 539، ح 2.

و نیز می فرمود: «این ها را رها نکنید و به نزد دیگران بروید».(1)

ابی حمزه ثمالی می گوید: امام فرمود: «ماکان للملوک، فهوللإمام»؛(2) «هرآنچه برای پادشاهان گذاشته می شود، از آن امام است».

ایشان با جداسازی سهم خویشاوندی پیامبرصلی الله علیه وآله از سهم پیامبرصلی الله علیه وآله و سهم خداوند عزّو جلّ که همان سهم امام علیه السلام بود، آشکارا خود و دیگر امامان معصوم علیهم السلام را به عنوان جانشینان راستین پیامبرصلی الله علیه وآله به شیعیان و جامعه علمی آن روز شناساند. و این آغاز یک روند سازمان یافته و تشکیلاتی شد، که تحت رهبری پنهانی امام علیه السلام در درون جامعه آن روز بود که تا قرن ها پس از آن حیات سیاسی، اجتماعی شیعه را جاودانگی بخشید.

3 - اختیار تصرّف در خمس با امام علیه السلام است

امام باقرعلیه السلام درباره شیوه مصرف خمس این گونه تبیین می فرمود: «حقّ تصرّف در سهم خداوند و پیامبرصلی الله علیه وآله، با پیامبرصلی الله علیه وآله بوده است و چون اختیاراتی که پیامبرصلی الله علیه وآله داشتند به امام علیه السلام و جانشین واقعی او منتقل می شود؛ پس ایشان به صراحت اعلان می شود که اختیار تصرّف خمس با امام است».

محمّد بن مسلم می گوید: از ابی جعفر امام باقرعلیه السلام شنیدم که