تاریخ خمس صفحه 129

1- 212. بنگرید فصل سوم از بخش دوم، تحت عنوان «آیا امیرالمؤمنین خمس را در زمان خویش رها و حلال ساخت؟»

2- 213. وسائل الشیعه، ج 9، ص 543، باب 4 از ابواب الانفال، ح 1 و 15؛ آورده شده از تهذیب، ج 4، ص 137، ح 386؛ و علل الشرایع، ص 377، ح 1.

الخمس والفی ء، وقد حرّمناه علی جمیع الناس ماخلا شیعتنا. واللَّه یا أباحمزه! ما من أرض تفتح ولا خمس یخمس، فیضرب علی شی ء منه إلّا کان حراماً علی من یصیبه فرجاً کان أو مالاً … »؛(1) «خداوند در همه فی ءها برای ما اهل بیت علیهم السلام سه سهم قرارداده است؛ چرا که خداوند تبارک و تعالی می فرماید: «بدانید از هر غنیمتی به چنگ می آورید، یک پنجم آن برای خداوند و برای پیامبر و برای خویشاوندان و یتیمان و بیچارگان و در راه ماندگان است. پس ما صاحبان خمس و فی ء هستیم و ما آن را بر همه مردم حرام ساختیم مگر بر شیعیان خود. سوگند به خدا ای اباحمزه! هیچ زمینی فتح نمی شود وهیچ خمسی گرفته نمی شود مگر مال یا زنی را بر کسی که این خمس را تصرّف کرده، حرام می گرداند … ».

6- تبیین احکام خمس

یکی از وظایف امامان معصوم شیعه علیهم السلام، تبیین احکام شریعت اسلام است. هریک از ایشان، با توجّه به شرایط و موقعیت های گوناگون سیاسی، اجتماعی و اقتصادی که در آن زندگی می کرده، برخی از احکام را آشکار می ساخته اند، چه بسا