تاریخ خمس صفحه 13

قریش در مکّه دست به مصادره اموال مهاجرین زد، و این برای مسلمان های هجرت کرده بسیار سخت بود؛ لذا برای جبران دارایی های مصادره شده، و نیز برای حفظ آبروی مسلمانان در برابر یهودیان، پیامبرصلی الله علیه وآله مشروعیت جنگ را برای مصادره اموال مشرکان امضا نمودند.

1 - نخستین خمس پیش از تشریع خمس

از همان آغاز هجرت، برخی از مسلمان ها که در درگیری با مشرکان غنیمتی را به دست می آوردند، طبق همان رسم های پیش از اسلام رفتار می کردند؛ یعنی غنایم را نزد رهبر خود یعنی پیامبرصلی الله علیه وآله می آوردند و می گفتند: «یا رسول اللَّه! خذ صفیک والربع، ودعنا الباقی، فهکذا نفعل فی الجاهلیه وأنشدوا: لک المرباع والصفایا»؛(1) «ای پیامبر خدا! یک چهارم و دلخواهت را بردار و باقی را برای ما بگذار، که پیش از اسلام نیز رسم مان چنین بوده، سپس این شعر را می خواندند: برای توست یک چهارم ها و دلخواهت».

به احتمال بسیار، نخستین غنیمت جنگی که از آن سهم حاکم به پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله داده شد، همان غنایمی بود که پیامبرصلی الله علیه وآله در جریان مأموریت جنگی به عبد اللَّه بن جحش داده شده بود، به دست آمد.

در آخر ماه رجب، ماه هفدهم پس از هجرت، پیامبر خداصلی الله علیه وآله