تاریخ خمس صفحه 130

1- 214. وسائل الشیعه، ج 9، ص 552، باب 4 از ابواب الانفال، ح 19؛ آورده شده از اصول کافی، ج 8، ص 285، ح 431.

امام پیشین مصلحت ندیده بود آن را در ظرف زمانی خویش مطرح سازد. این نوآوری در تبیین احکام را می توان در موضوع خمس به خوبی دریافت، مثلاً می توان به احکام زیر اشاره کرد:

یک - اعلان متعلق بودن سهم خداوند عزّوجلّ و پیامبرصلی الله علیه وآله به امام؛ امام باقرعلیه السلام می فرمود: «فما کان للَّه فهو لرسوله، یضعه حیث شاء وهو للإمام بعد الرسول»؛(1) «آنچه برای خداوند است، پس آن برای پیامبرش است، در اختیار هر کس که بخواهد می گذارد و پس از پیامبر برای امام است».

و یا می فرمود: «الخمس للَّه والرسول صلی الله علیه وآله ولنا … »؛(2) «خمسی که برای خداوند و پیامبرش است، برای ماست».

دو - اعلان اینکه حقّ امام به اصل مال خمسی تعلّق می گیرد؛ اگر حاکم مال خمسی را غصب کرد و به دیگری بخشید، گویا مال یتیم را غصب کرده و به دیگری بخشیده؛ بنابراین کسی که مال خمسی را در دست دارد - گرچه حاکم به او بخشیده باشد - تکلیف دارد آن را به صاحب خمس، یعنی امام برساند. امام علیه السلام می فرمود: «لا یحلّ لأحد أن یشتری من الخمس شیئاً حتّی یصل