تاریخ خمس صفحه 140

1- 231. اصول کافی، ج 1، ص 475، ح 6؛ بصائر الدرجات، ص 256، ح 7؛ و نیز: الخرائج و الجرائح، ص 720.

در امان بماند، در حالی که دو فرزندش محمّد «نفس زکیه» و ابراهیم در جریان این سرکوبی ها کشته شدند.

شبکه خمسی، سیاست حکومت در حکومت

امام صادق علیه السلام از سال 114 ه.ق، بسیاری از احکام مذهب تشیّع از جمله احکام خمس را تبیین کرده بود، به گونه ای که موضوع نزد شیعیان امری واجب و بایسته به شمار می آمد. امام به صراحت می فرمود: «الإمام یأخذ کما أخذ الرسول»؛(1) «همان طور که پیامبر خمس می گرفت، امام هم خمس را می گیرد».

با تبیین وجوب خمس در بین شیعه، رابطه امام و شیعیانش از یک رابطه فقهی خارج شده و به یک رابطه مالی و ولایی و سپس حکومتی کشیده شده بود. در پی این رفت و آمدها و دریافت و پرداخت ها، کم کم یک تشکیلات مالی و سیاسی ویژه ای پدید آمد و امام علیه السلام بدین وسیله از اوضاع و موقعیت اقتصادی و اجتماعی شیعه در همه سرزمین ها باخبر می شد و آنان را راهنمایی و رهبری می کرد و به آنها می آموخت که چگونه مذهب خود را در پس مذهب حاکم حفظ کنند و حتّی شرکت در جنگ را نیز منوط به اجازه امام علیه السلام می دانستند.