تاریخ خمس صفحه 154

1- 252. الغیبه طوسی، ص 347.

2- 253. الأخبار الطوال، ص 380 به بعد؛ تاریخ طبری، ج 7، ص 479 به بعد.

3- 254. اصول کافی، ج 2، ص 223، ح 5.

را افشا کند، نمی میرد مگر با سلاح و یا طناب دار و به او بشارت شهادت نیز می داد،(1) و پس از شهادت او فرمود: «رحم اللَّه المعلّی! وقد کنت أتوقّع ذلک؛ لأنّه أذاع سرّنا … »؛(2) «خداوند رحمت کند معلّی را و من همیشه انتظار این را (کشته شدن) برای او داشتم چرا که او اسرار ما را پخش می کرد».

بنابراین امام صادق علیه السلام در دوران منصور تلاش می کرد تا رابطه مالی خود را با دیگران پنهان سازد و برای جلوگیری از شناسایی شیعیان خود و کم نمودن رفت و آمد آنها، ناچار به تحلیل خمس در برخی از موارد شد، که در بخش های بعدی به این مقوله می پردازیم.

دلایل تحلیل خمس در زمان امام صادق علیه السلام

دلایل تحلیل خمس در زمان امام صادق علیه السلام

در بررسی روایات خمس مربوط به این زمان، به دو حکم متضاد برخورد می کنیم: نخست اینکه امام صادق علیه السلام تأکید بر پرداخت خمس و اهتمام ایشان در دریافت خمس را داشت، به گونه ای که می فرمود: «إنّی لآخذ من أحدکم الدرهم … »؛(3) «من حتّی یک درهم را از هر کدام شما می ستانم».

و یا اینکه درباره سهم غنیمتی یکی از مردان می فرمود: «یؤدّی