تاریخ خمس صفحه 17

1- 15. تفسیر الدرّ المنثور، ج 3، ص 258.

2- 16. صحیح بخاری، ج 3، ص 12 و 80، و ج 4، ص 41 و ج 6، ص 85؛ سنن الکبری، ج 6، ص 341.

3- 17. الطبقات الکبری، ج 2، ص 7.

اسلامی، حکم را اجرا نماید و یا چنان که رسول خداصلی الله علیه وآله بعدها در جنگ «حنین» غنایم را به سربازان رزمنده انصار نداد و میان کسانی که می خواست دل های آنها را برای پشتیبانی اسلام به دست آورد؛ یعنی «مؤلفه قلوبهم» تقسیم کرد.(1)

3 – نبرد هایی که در آن خمس دریافت شد

پس از یک سال و اندی که از حیات سیاسی حکومت اسلامی در مدینه می گذشت، در جنگ هایی که از سوی سایرین بر حکومت اسلامی تحمیل می شد، غنایمی به دست مسلمانان می افتاد که پیامبرصلی الله علیه وآله سهم خود را از این غنایم برداشت می کرد، که می توان به موارد زیر اشاره داشت:

1 - روز دوشنبه پانزده شوال، ماه بیستم هجرت، به دلیل خیانت و پیمان شکنی طایفه «بنی قینقاع» از یهودیان مدینه، پیامبرصلی الله علیه وآله فرمان محاصره آنان را صادر کرد، تا این که آنان تسلیم شدند و مدینه را ترک کردند و تمامی دارایی آنها به دست مسلمان ها به غنیمت گرفته شد و پیامبر پس از برداشتن خمس و صفایای خود، بقیه اموال را بین سپاهیان تقسیم نمود.

طبری در کتاب خود می گوید: این نخستین خمس در اسلام بود که پیامبرصلی الله علیه وآله آن را برداشت و بقیه آن را بین یارانش تقسیم کرد.(2)