تاریخ خمس صفحه 203

1- 336. وسائل الشیعه، ج 9، ص 490، باب 3، ما یجب فیه الخمس، ح 13؛ آورده از تحف العقول، ص 418.

2- 337. وسائل الشیعه، ج 9، ص 512، باب 11، من ابواب ما یجب فیه الخمس، ح 10؛ آورده از الفقیه، ج 2، ص 21، ص 75.

است؟ امام فرمود: « … لرسول اللَّه صلی الله علیه وآله، وما کان لرسول اللَّه صلی الله علیه وآله فهو للإمام»؛(1) « … برای پیامبر خدا است و آنچه از آن پیامبر خدا است، برای امام است».

از ایشان پرسیده شد: اگر دیده شود سهم گروهی از گروه ها بیشتر و سهم گروه دیگر کمتر است، چه باید کرد؟ امام فرمود: «ذاک إلی الإمام، أ رأیت رسول اللَّه صلی الله علیه وآله کیف یصنع؟ ألیس أنّما کان یعطی علی ما یری؟ کذلک الإمام»؛(2) «این مربوط به امام است. آیا مگر تو دیده ای که پیامبر خداصلی الله علیه وآله چگونه رفتار می کرد؟ و می بخشید هرطور که می خواست؟ امام هم همین طور است».

از این عبارت به خوبی آشکار می شود که امام از این حسابرسی رنجیده شده؛ زیرا همان گونه که گوشزد کرده: خمس در اختیار پیامبر و امام است و هرطور که تشخیص دهند رفتار می کنند و کسی حقّ بازپرسی از امام معصوم و عادل را ندارد.

دو - خمس پس از کسر هزینه ها محاسبه می شود

از مواردی دیگری که مربوط به چگونگی محاسبه خمس است، نامه امام رضاعلیه السلام به وکیل خود ابراهیم بن محمّد همدانی است، که در آن چنین نوشته بود: «إنّ الخمس بعد المؤونه»؛(3)