تاریخ خمس صفحه 234

1- 381. وسائل الشیعه، ج 9، باب 2، از ابواب انفال، ح 6؛ آورده از من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 23، ح 85.

غیر از جایگاه امامت، برای او بوده، آن میراث است که باید بر اساس احکام کتاب خداوند و سنت پیامبرش تقسیم شود».

این روایت دارایی های امام را به دو دسته تقسیم می کند: دسته ای از دارایی ها برای جایگاه امامت و شخصیت حقوقی ایشان است؛ مانند خمس و انفال، که این گونه دارایی ها پس از درگذشت امام، از آن امام بعدی خواهد شد. دسته ای دیگر، دارایی هایی که برای جایگاه امامت نیست؛ بلکه برای شخصیت حقیقی و شخصی ایشان است؛ مانند پولی که نذر ایشان شده و یا آن مقدار از خمسی را که برای شخص خود و یا هزینه خانواده خود برداشت کرده و یا درنظر گرفته است، این گونه دارایی ها پس از درگذشت امام، جزء میراث فرزندان و خاندان ایشان شمرده می شود.

نخستین کتاب های خمس

با گسترش کاربری و کارآمدی خمس در زندگی سیاسی اجتماعی و مالی امام و شیعیان در این دوره و واسطه قرار گرفتن نمایندگان بین پرسش های شیعیان و پاسخهای امام، سبب گردید که آنها صاحب مجموعه ای از این پرسش و پاسخ ها، و به عبارت دیگر، صاحب مجموعه ای از روایات فقهی در این زمینه گردند؛ لذا در کتاب های «فهرست» به نام برخی از شاگردان و نمایندگان امام هادی علیه السلام در این دوره برمی خوریم،