تاریخ خمس صفحه 246

1- 397. رجال کشی، ص 480؛ تنقیح المقال، ج 2، ص 252.

2- 398. مجموعه رسائل، رساله 19، ص 142.

فرستاده اند، امام فرمود: آنها را به خادمم مبارک تحویل دهید.(1)

همچنین، گروهی از مردم یمن، که گرد سفر بر تن داشتند، پول هایی را به نزد امام می آورند که امام به خادم خود «بدر» می گوید: عثمان بن سعید عمری را حاضر کنید. پس از آمدن عثمان بن سعید، امام به وی می گوید: تو که نماینده و مورد اعتماد و امانت دار مالهای خداوند هستی، رسید بده و پول ها را بگیر.(2)

آیا پول های ارسالی، خمس بوده یا هدایا؟

با توجّه به فضای خفقان حاکم بر جامعه آن روز و نیز کیفرهای مالی و جانی که توسط خلفای عباسی و حاکمان محلی برای پشتیبانان مالی اهل بیت علیهم السلام قرار داده بودند، به گونه ای که در کوچه و بازار نیز نمی توانستند به امام نگاه و اشاره کنند،(3) کمتر کسی را برای هدیه و پیش کشی مستحبّ برمی انگیخت، که جان خود و خانواده اش را به خطر اندازد. از سوی دیگر، در مورد نذر و یا درآمد وقف بودن این پول ها باید گفت: بسیار بعید است درآمد این گونه کارها تا این اندازه باشد که از سرزمین ها و حتّی محله های گوناگون یک شهر این حجم پول را به سوی ایشان سرازیر کند. افزون بر این مطلب، این ها تنها