تاریخ خمس صفحه 286

چرا که انسان می تواند چیزی را که ملک خود اوست، حلال کند، نه آنچه که ملک دیگری است و ایشان تنها ولایت در گرفتن و نگهداری و پخش در میان اهلش؛ یعنی کسانی که خداوند تبارک و تعالی نام برده است، را دارند …

ابن جنید استدلال کرده به این که: تحلیل فقط در چیزی است که ملک حلال کننده باشد؛ زیرا جایز نیست انسان چیزی را که مالک نشده برای دیگران حلال کند؛ زیرا این تصرّف در ملک غیر بدون اجازه اوست.(1) علّامه در کتاب مختلف الشیعه، ذیل نظر ابن جنید پاسخ او را می دهد: امام نزد ما معصوم است و هرچه را مباح کند، به طور کلی مباح است و او کار غیر جایز نمی کند، پس حتماً این جایز است. و ما نمی پذیریم که سایر گروه های صاحب خمس، مالک ثابت و بدون تزلزل سهمی از خمس می شوند و آیه خمس تنها درصدد چگونگی تصرّف در خمس است، پس امام می تواند هرگونه مصلحت دید، در خمس تصرّف کند.(2)

2

ابن ابی عقیل، حسن بن علی عمانی (م 381 ه.ق) از جمله کسانی است که خمس را در همه اموال واجب می داند،