تاریخ خمس صفحه 301

1- 472. سوره شوری، آیه 23.

2- 473. المهذب البارع فی شرح المختصر النافع، ج 1، ص 571.

15

محقق کرکی، شیخ نورالدین علی بن حسین بن عبد العالی کرکی، محقق ثانی، (م 940 ه.ق) در کتاب جامع المقاصد فی شرح القواعد می گوید: با حضور امام واجب است که خمس را به امام بدهند و در صورت غیبت امام، مکلّف مخیّر است بین اینکه خمس را با وصیّت کردن به دیگری بدهد تا اینکه به امام برسد، و بین اینکه نصف آن را به صاحبان خمس مصرف کند و باقی آن را حفظ کند، و یا اینکه سهم امام را برای اصناف سه گانه مصرف کند و سرپرستی قسمت کردن سهم امام نیز با حاکم است.(1)

16

شهید ثانی، زین الدین علی بن احمد بن تقی شامی عاملی، (م 965 ه.ق) می گوید: سه قسمت از آن برای امام علیه السلام و آن سهم خداوند و پیامبرش و ذی القربی است و این سهم که نصف خمس است، اگر حاضر باشند، به ایشان داده می شود و اگر غایب باشند، به جانشینانش داده می شود، و آن هم فقهای عادل امامی جامع شرایط فتوی است؛ چرا که اینها وکیلان امام هستند و بنابراین بر اینها واجب است بر طبق فتوای شان عمل کند. پس برخی از آنها می گویند: مصرف سهم امام برای اصناف سه گانه به جهت جبران آن جایز است، و مشهور بین علمای متأخر چنین است، و برخی نیز می گویند: هرآنچه فقیه صلاح می داند، آن را توزیع کند … (2)