تاریخ خمس صفحه 302

1- 474. جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج 3، ص 57.

2- 475. الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج 2، ص 80.

شهید ثانی در کتاب مسالک در شرح کلام محقق در شرایع الاسلام می گوید: پنجم - واجب است کسی سرپرستی مصرف سهم امام را در بین گروه های موجود خمسی به عهده بگیرد، که می تواند به نیابت امام حکم کند».

سپس نایب را چنین توضیح می دهد: مقصود از آن، فقیه عادل امامی که جامع شرایط فتوا دادن است؛ چرا که او نایب امام علیه السلام است و از سوی او منصوب است، پس او سرپرستی از جانب امام است که جبران کند برای باقی اصناف خمس را در صورت کمبود نصیب آنها … (1)

17

مقدس اردبیلی، احمد بن محمّد (م 993 ه.ق)، در کتاب زبده البیان فی احکام القرآن آورده است: مستحقّ خمس بنابر مشهور، همان کسانی است که ذکر شده اند، پس خمس شش قسمت می شود، سهمی برای خداوند و سهمی برای پیامبرش صلی الله علیه وآله، همچنین سهمی برای ذی القربی، هرجا که مصلحت ایجاد کند، امام آن را مصرف می کند، و در هنگام نبودنش برای امام یک جانشینی است و نصف دیگر برای کسانی از بنی هاشم است، که ذکر شده است.(2)

ایشان در کتاب دیگر خود، «مجمع الفائده والبرهان» آورده