تاریخ خمس صفحه 303

1- 476. مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، ج 1، ص 476.

2- 477. زبده البیان فی أحکام القرآن، ص 209.

است: بلکه اگر سهم امام علیه السلام نیز درباره فرزندان علوی مصرف شود، گمان می کنم که اشکال نداشته باشد و با این برائت ذمّه حاصل می شود، گرچه نمی توانیم به طور جزم حکم به وجوب بدهیم … خلاصه اینکه گمان می کنم صرف کردن سهم امام درباره فرزندان نیازمند شان بهتر است از سایر احتمالات … (1)

18

صاحب مدارک، سید شمس الدین محمّد بن علی بن حسین موسوی عاملی جبعی (964- 1009 ق)، گرچه در کتاب خود تمایل پیدا می کند به مصرف سهم امام برای سایر گروه ها؛ امّا به خاطر اخبار تحلیل تردید دارد و تنها آن را مطابق با احتیاط می داند.

و در شرح کلام شرایع می گوید: چیزی که مصنّف و فقهای پس از او به آن جزم پیدا کرده اند، این است که همه خمس را به مصرف گروه های خمسی موجود، که نیازمند به خمس هستند، برسانند؛ چرا که روشن است نصف آن حقّ خودشان است؛ امّا آنچه سهم امام علیه السلام است، به خاطر آنچه که مصنّف از آن یاد می کند؛ یعنی وجوب جبران نیازمندی آنها با سهم امام در هنگام حضور امام علیه السلام.

پس هنگامی که در هنگام حضور بر امام لازم است، در حال غیبت هم لازم می شود؛ چرا که حقّ واجب با غیبت ساقط نمی شود و کسی می تواند مسؤولیت این کار را بر دوش کشد