تاریخ خمس صفحه 304

1- 478. مجمع الفائده والبرهان فی شرح إرشاد الأذهان، ج 4، ص 358.

که اجازه عام به او داده شده است و او همان فقیه عادل از میان فقهای اهل بیت علیهم السلام است.

این سخن درستی است اگر این اصل مذکور ثابت شود؛ ولی همین محل سخن است، همان گونه که گذشت. و گاهی این استدلال نیز تأیید می شود به اینکه این گونه مصرف کردن سهم امام ضرری برای مالک ندارد، پس مانعی برای تصرّف نیست؛ بلکه گاهی علم پیدا می کنیم که مالک هم راضی به این کار است و آن هنگامی است که با این تأخیر و زمان طولانی، که غالباً مال او در معرض تلف قرار می گیرد، مال او را به مصرف انسانی متقی و گرفتار برسانند. در این صورت، این گونه مصرف کردن نیکی محض است و تنها راه برای نیکوکاران است و این راه صحیح است و اگر نبود آنچه ما پیش از این درباره اخبار تحلیل حقشان برای شیعیان گفتیم، و طریق احتیاط کردن برای مالک نیز واضح است.(1)

19

مجلسی اوّل، مرحوم محمّدتقی بن مقصود علی اصفهانی (م 1070 ه.ق)، در کتاب روضه المتقین می گوید: نیمی از خمس تنها برای امام است و نیمی برای یتیمان و بیچارگان و درراه ماندگان خاندان پیامبرعلیهم السلام که برای آنها صدقه و زکات حلال نیست، خمس را خداوند برای آنها عوض