تاریخ خمس صفحه 307

1- 482. الحدائق الناضره فی أحکام العتره الطاهره، ج 12، ص 447 و 448.

2- 483. ریاض المسائل فی تحقیق الأحکام بالدلائل، ج 5، ص 274 و 275.

23

محقق نراقی، ملّا احمد بن محمّدمهدی (م 1245 ه.ق) می گوید: بنابر آنچه که گفتیم، روشن شد توزیع نیمه سهم گروه ها در بینشان واجب است، همان گونه که بیشتر فقهای ما آن را بسیار روشن دانسته اند.

قطعاً می دانیم (به گونه ای که هیچ شکی در آن راه ندارد) به اینکه امام غائب، کسی است که در زمان غیبت صاحب حقّ است و نیازی هم ندارد و کسی که خمس برعهده اوست، نیز نمی تواند حقّ امام را به دستش برساند و آن در معرض از بین رفتن و ضایع شدن است؛ بلکه گمان برده می شود در حالی که چاکرانش و دوستداران پرهیزکار او در نهایت سختی و گرفتاری و نیازمندی و نداری هستند - ایشان راضی است به اینکه با مال و حقّشان از آسیب دیدگی جلوگیری و نیازهای شان برطرف شود.(1)

24

صاحب جواهر، مرحوم محمّدحسن بن باقر نجفی، (م 1266 ه.ق) می نویسد: بحمداللَّه راه مصرف سهم غیر امام به گونه ای روشن گردید … فتوای درست تر این است که بگوییم: با آن به مانند مال مجهول المالک رفتار کنیم، به اعتبار اینکه توانایی رساندن مال به امام، که جانم فدای او باد، نیست؛ زیرا اگر شخص مالک را نشناسی، امّا او را به اسمش و نسبش یابنده