تاریخ خمس صفحه 316

1- 494. مستمسک العروه الوثقی، ج 9، ص 583.

که او از سوی امام حجّت است و همه خمس به او واگذار شده و او آن را در مصارف صدقه و جایی که رضای امام است، هزینه می کند و او کسی است که آن را به سادات می رساند و از جانب امام در همه این کار اجازه داده شده؛ به عبارت دیگر: مال دیگران را باید به خودش و یا به وکیلش رساند و چون که ممکن نیست سهم امام علیه السلام را در هنگام غیبت به ایشان رساند، پس چاره ای نیست که آن را به حاکم رساند؛ چرا که او از جانب امام سرپرست اموال قرار داده شده است.(1)

32

مرحوم محمّدجواد مغنیه (م 1400 ه.ق) در کتاب فقه الإمام الصادق علیه السلام درباره سهم سادات و سهم امام می گوید: سهم امام در زمان غیبت در راهی هزینه می شود که علم به رضایت امام داشته باشیم، مثل تقویت دین و ترویج شریعت، که از ظاهرترین مصادیق این موارد است.(2)

33

مرحوم آیت اللَّه العظمی حاج شیخ مرتضی حائری (م 1406 ه.ق) درباره مصرف خمس توسط ولیّ فقیه چند نظریه را مطرح می کند، که خلاصه آن چنین است:

اوّل - نیابت فقیه از امام و اینکه او به مانند امام است، او مالک