تاریخ خمس صفحه 57

1- 100. تاریخ طبری، ج 3، ص 205؛ الامامه والسیاسه، ج 1، ص 30؛ انساب الاشراف، ج 1، ص 583؛ البدایه والنهایه، ج 5، ص 246.

2- 101. تاریخ طبری، ج 3، ص 251 و 252.

3- 102. تاریخ طبری، ج 3، ص 316.

مهره در نجد و یا در یمن، خمس غنایم به نزد او فرستاده شد و یا در جنگ با شورشیان حضر موت در یمن، هنگامی که خمس به نزد ابی بکر رسید، او خمس را بین مردم و چهار پنجم را بین سپاهیان پخش کرد.(1)

این نخستین بار بود که خمس را بین مردم تقسیم کردند؛ البته این برای جلب نظر و تألیف قلوب مردم به جناح حاکم در برابر جناح رقیب بسیار کارآمد بود.

توقیف خمس

جناح بندی های این دوران در روند خمس بسیار اثرگذار بود؛ چرا که جناح های حاکم از قدرت گرفتن و مطرح شدن سایر جناحها همیشه در هراس هستند و می کوشند تا آنها را از نظر سیاسی و اقتصادی در فشار و سختی نگه دارند. بنابراین می بینیم همان گونه که علی علیه السلام پیش بینی می کرد، پس از پیامبرصلی الله علیه وآله، با دادن خمس به خویشان پیامبرصلی الله علیه وآله مخالفت شد.(2) پس از پیامبر، حاکمان جامعه به مسایل مالی به ویژه خمس نگاهی حزبی و جناحی داشته و بالاخره با سیاست های گوناگون سهم اهل بیت پیامبرعلیهم السلام را از خمس مصادره کردند، حتّی برخی از اموالی که پیامبرصلی الله علیه وآله خود به دختر خویش بخشیده بود؛ مانند منطقه فدک را از او گرفتند و به همین سبب فاطمه علیها السلام