تاریخ خمس صفحه 73

1- 128. تاریخ طبری، ج 4، ص 199؛ الطبقات الکبری، ج 8، ص 339؛ أسد الغابه، ج 6، ص 387؛ الاستیعاب، ج 4، ص 1955.

سپاهیان تقسیم شد که خمس آن، شش میلیون، به نزد عمر فرستاده شد.(1)

«أبی سلمه قال: لمّا قدم علی عمر بالأخماس من جلولاء … وأشکل علی عمر فی أخماس القادسیه حتّی خطر علیه ما أفاء اللَّه؛ یعنی من الخمس، فوضع ذلک فی أهله، فأجری جلولاء مجری خمس القادسیه عن ملأ وتشاور وإجماع من المسلمین، ونفل من ذلک بعض أهل المدینه»؛(2) «هنگامی که خمس قادسیه را نزد عمر آوردند، عمر درباره آن دچار اشکال شد، آن گاه به این نتیجه رسید که همه غنیمت را خدا داده؛ یعنی خمس را میان مستحقّانش تقسیم کند و لذا خمس جلولاء را نیز با اطّلاع و مشورت و اجماع مسلمانان، چون خمس قادسیه کرد و اضافه آن را به بعضی مردم مدینه داد».

سایر موارد خمسی در زمان عمر

عمر معمولاً در دوران حکومت خویش، احکام تازه ای را تأسیس می کرد و در شریعت اسلام وارد می ساخت؛ لذا گاهی در حکم یک موضوع دچار چندگانگی و تردید می شد، مثلاً درباره خمس شعبی می گوید: «مردی در خارج مدینه هزار دینار پیدا کرد که دفن شده بود، آن را پیش عمر آورد، عمر