تاریخ خمس صفحه 94

چون به پاک زادگی و لقمه حلال بازگشت می کرد، امام آن را حلال می کرد و این گونه نبوده است که اصلاً خمسی گرفته نمی شده؛ بلکه در برخی موارد نیز بنا به صلاحدید امام خمس گرفته می شده است.

امام صادق علیه السلام فرمود: مردی نزد امیرالمؤمنین علیه السلام آمد و گفت: من ثروت جمع می کنم؛ امّا نگاه نمی کنم که از راه حلال است یا حرام! حالا می خواهم توبه کنم؛ امّا حلال و حرام آن را نمی دانم، به هم آمیخته است؟ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «تصدّق بخمس مالک؛ فإنّ اللَّه رضی من الأشیاء بالخمس وسایر المال لک حلال»؛(1) «خمس دارایی ات را صدقه بده؛ چرا که خداوند به یک پنجم چیزها رضایت داده و بقیه دارایی برایت حلال است».

و در روایت دیگری آمده: «ائتنی بخمسه، فأتاه بخمسه فقال: هو لک … »؛(2) «خمس آن را به من بده و او خمس آن را داد. پس فرمود: برای تو است».

نتیجه بخش دوم

در بخش دوم چند نکته درباره خمس دریافتیم:

یکم - پس از پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، در دوران خلفا (سال های 11 تا 41 ه.ق) با مسأله خمس سه گونه برخورد صورت گرفت: