خمس صفحه 46

گروه اوّل:

اشاره

ناظر به سه چیز است:

1. خمس غنایم جنگی که خلفا از پرداخت آن به اهل بیت خودداری می‌کردند با اینکه آیه خمس تصریح دارد که مقداری از خمس مخصوص ذوالقربی است ولی غنایم دست به دست می‌گشت و بخشی از آنها در اختیار شیعیان قرار می‌گرفت.

2. کالاهای بازرگانی که بدون پرداخت خمس در اختیار شیعیان قرار می‌گرفت.

3. انفال: زمین‌هایی که بدون جنگ در اختیار دولت اسلامی قرار می‌گرفت به ضمیمه کوه‌ها و جنگل‌ها و غیره که همگی از آنِ رسول خدا و پس از آن از آنِ مقام امامت است.

اینک شرح هر سه قسمت که از آنِ گروه نخست است.

1. خمس غنائم‌

در دوران خلافت‌های اموی و عباسی، جنگ‌هایی با اهل کتاب و مشرکان انجام می‌گرفت، و غنایمی را به دست آورده و در کشور اسلامی دست به دست می‌چرخید. خلفا خمسی از این غنایم را که متعلق به ذوی القربی بود، هرگز نمی‌پرداختند. در چنین شرایطی شیعیان نیز که جزئی از همین جامعه به شمار می‌رفتند و با همان اموالی که در دست مردم بود، معامله می‌کردند و غنایم جنگی که خمس آن