- مقدّمه 1
- اشاره 5
- چند سؤال مهم درباره خمس 5
- 1. آیا خمس در قرآن مجید اختصاص به غنایم جنگی دارد؟ 5
- غنیمت در عرف 7
- غنیمت در لغت 7
- غنیمت در لسان مفسّران 8
- 2. آیا خمس در روایات منحصر به غنایم جنگی است؟ 10
- 3. آیا خمس در زمان غیبت امام زمان علیه السلام بخشیده شده است؟ 12
- 4. آیا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته میشد؟ 16
- 5. آیا قرار دادن خمس برای سادات، تبعیض است؟ 19
- رساله احکام خمس 23
- اشاره 23
- خمس بر چه کسانی واجب است؟ 24
- احکام خمس 24
- مؤونه و هزینههای سال 26
- نحوه پرداخت خمس 29
- تصرّف در مال غیرمخمّس 32
- مصرف خمس 35
- اشاره 35
- سهم امام علیه السلام 36
- سهم سادات 39
- روشهای اثبات سیادت 43
- سال خمسی 45
- 1. منافع کسب و کار 48
- اشاره 48
- موارد مشمول خمس 48
- اشاره 48
- سرمایه 49
- پس انداز و سپرده بانکها 51
- زراعت و باغداری و اشجار 54
- وسیله نقلیه و خودرو 55
- اجناس و کالاها و وسایل 57
- زمین و ملک و باغ (مستغلّات) 63
- احشام و حیوانات 67
- قرض و وام 69
- جهیزیّه 71
- بخشش، هدیه و جایزه 73
- حقوق و مزایا 76
- ارث 77
- وقف 78
- دیه 79
- مهریه 79
- حج و زیارت 79
- سکه، طلا و اشیای زینتی 80
- 2. معدن 82
- سایر موارد مشمول خمس 82
- 3. گنج 84
- 4. مال حلال مخلوط به حرام 86
- 5. جواهراتی که با غوّاصی به دست میآید 88
- 6. غنایم جنگی 90
- 7. زمینی که کافر ذمّی از مسلمان میخرد 91
- تعامل با کسانی که اهل خمس نیستند 93
- مسائل متفرقه 93
- خمس میّت 97
ندارد، زیرا میدانیم هنگامی که در یک مسأله، احادیث فراوانی، آن هم در کتب معتبر نقل شود، از مجموع آنها اطمینان به صدور آن حکم از امام حاصل میشود، و جای اشکالتراشی در اسناد حدیث باقی نمیماند.
از طرف دیگر، در علم اصول اثبات شده که فتوا دادن مشهور فقها به مضمون حدیثی، به خصوص آنهایی که به عصر ائمّه علیهم السلام نزدیکتر بودهاند، موجب اطمینان به سند آن حدیث میشود.
و این مطلب در مورد احادیث خمس که در بالا اشاره شد به نحو کامل صدق میکند.
از جمله این احادیث، روایت «سماعة بن مهران» از امام «موسی بن جعفر علیه السلام» است:
«قَالَ سَألتُ ابَالْحَسَنِ عَنِ الْخُمْسِ؟ فَقَالَ: فی کُلِّ ما أفادَ النّاسَ مِنْ قَلِیلٍ أو کَثِیرٍ».(1)
میگوید: از امام موسی بن جعفر علیه السلام درباره خمس سؤال کردم، فرمود: خمس در تمام سودهایی که به مردم میرسد اعم از کم و زیاد ثابت است.
3. آیا خمس در زمان غیبت امام زمان علیه السلام بخشیده شده است؟
بعضی میگویند: در روایات آمده است که در زمان غیبت امام
1- وسائل الشیعه، ج 6، ح 6، باب 8 از ابواب مایجب فیه الخمس