- مقدّمه 1
- اشاره 5
- چند سؤال مهم درباره خمس 5
- 1. آیا خمس در قرآن مجید اختصاص به غنایم جنگی دارد؟ 5
- غنیمت در عرف 7
- غنیمت در لغت 7
- غنیمت در لسان مفسّران 8
- 2. آیا خمس در روایات منحصر به غنایم جنگی است؟ 10
- 3. آیا خمس در زمان غیبت امام زمان علیه السلام بخشیده شده است؟ 12
- 4. آیا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته میشد؟ 16
- 5. آیا قرار دادن خمس برای سادات، تبعیض است؟ 19
- رساله احکام خمس 23
- اشاره 23
- خمس بر چه کسانی واجب است؟ 24
- احکام خمس 24
- مؤونه و هزینههای سال 26
- نحوه پرداخت خمس 29
- تصرّف در مال غیرمخمّس 32
- مصرف خمس 35
- اشاره 35
- سهم امام علیه السلام 36
- سهم سادات 39
- روشهای اثبات سیادت 43
- سال خمسی 45
- 1. منافع کسب و کار 48
- اشاره 48
- موارد مشمول خمس 48
- اشاره 48
- سرمایه 49
- پس انداز و سپرده بانکها 51
- زراعت و باغداری و اشجار 54
- وسیله نقلیه و خودرو 55
- اجناس و کالاها و وسایل 57
- زمین و ملک و باغ (مستغلّات) 63
- احشام و حیوانات 67
- قرض و وام 69
- جهیزیّه 71
- بخشش، هدیه و جایزه 73
- حقوق و مزایا 76
- ارث 77
- وقف 78
- دیه 79
- مهریه 79
- حج و زیارت 79
- سکه، طلا و اشیای زینتی 80
- 2. معدن 82
- سایر موارد مشمول خمس 82
- 3. گنج 84
- 4. مال حلال مخلوط به حرام 86
- 5. جواهراتی که با غوّاصی به دست میآید 88
- 6. غنایم جنگی 90
- 7. زمینی که کافر ذمّی از مسلمان میخرد 91
- تعامل با کسانی که اهل خمس نیستند 93
- مسائل متفرقه 93
- خمس میّت 97
چند سؤال مهم درباره خمس
1. آیا خمس در قرآن مجید اختصاص به غنایم جنگی دارد؟
اشاره
بعضی اشکال میکنند که خمس در قرآن مجید تنها در مورد غنایم جنگی وارد شده است، در حالی که فقهای شیعه معتقدند خمس، یعنی یک پنجم مازاد درآمد، منحصر به غنایم جنگی نیست؛ بلکه هر گونه درآمدی خواه از طریق زراعت یا دامداری یا صنعت یا تجارت یا کارگری و یا هر گونه درآمد دیگری که به انسان تعلّق بگیرد، بعد از آن که هزینه یک سال خود را از آن کم کرد و چیزی به عنوان پسانداز اضافه آورد، باید یک پنجم آن را به بیتالمال بپردازد و در مصارف تعیین شده صرف گردد.
در قرآن مجید تنها در یک مورد بحث خمس به میان آمده و آن آیه 41 سوره انفال است:
« «وَاعْلَمُوا أَنَّ مَا غَنِمْتُمْ مِّنْ شَیْءٍ فَأَنَّ للَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِی الْقُرْبَی وَالْیَتَامَی وَالْمَسَاکِینِ وَابْنِ السَّبِیلِ إِنْ کُنتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَی عَبْدِنَا یَوْمَ الْفُرْقَانِ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ»؛