- مقدّمه 1
- اشاره 5
- چند سؤال مهم درباره خمس 5
- 1. آیا خمس در قرآن مجید اختصاص به غنایم جنگی دارد؟ 5
- غنیمت در عرف 7
- غنیمت در لغت 7
- غنیمت در لسان مفسّران 8
- 2. آیا خمس در روایات منحصر به غنایم جنگی است؟ 10
- 3. آیا خمس در زمان غیبت امام زمان علیه السلام بخشیده شده است؟ 12
- 4. آیا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته میشد؟ 16
- 5. آیا قرار دادن خمس برای سادات، تبعیض است؟ 19
- رساله احکام خمس 23
- اشاره 23
- خمس بر چه کسانی واجب است؟ 24
- احکام خمس 24
- مؤونه و هزینههای سال 26
- نحوه پرداخت خمس 29
- تصرّف در مال غیرمخمّس 32
- مصرف خمس 35
- اشاره 35
- سهم امام علیه السلام 36
- سهم سادات 39
- روشهای اثبات سیادت 43
- سال خمسی 45
- 1. منافع کسب و کار 48
- اشاره 48
- موارد مشمول خمس 48
- اشاره 48
- سرمایه 49
- پس انداز و سپرده بانکها 51
- زراعت و باغداری و اشجار 54
- وسیله نقلیه و خودرو 55
- اجناس و کالاها و وسایل 57
- زمین و ملک و باغ (مستغلّات) 63
- احشام و حیوانات 67
- قرض و وام 69
- جهیزیّه 71
- بخشش، هدیه و جایزه 73
- حقوق و مزایا 76
- ارث 77
- وقف 78
- دیه 79
- حج و زیارت 79
- مهریه 79
- سکه، طلا و اشیای زینتی 80
- 2. معدن 82
- سایر موارد مشمول خمس 82
- 3. گنج 84
- 4. مال حلال مخلوط به حرام 86
- 5. جواهراتی که با غوّاصی به دست میآید 88
- 6. غنایم جنگی 90
- 7. زمینی که کافر ذمّی از مسلمان میخرد 91
- تعامل با کسانی که اهل خمس نیستند 93
- مسائل متفرقه 93
- خمس میّت 97
بدانید! هرگونه غنیمتی به دست آورید، خمس آن برای خدا، و برای پیامبر، و برای خویشاوندان (او) و یتیمان و مستمندان و واماندگان در سفر (از آنها) است، اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدایی حق از باطل، روز درگیری دو گروه (با ایمان و بی ایمان روز جنگ بدر) نازل کردیم، ایمان آوردهاید؛ و خداوند بر هر چیزی تواناست».
منظور از سهم خدا چیست؟
ذکر سهمی برای خدا به عنوان «اللَّه» به خاطر اهمیّت بیشتر روی اصل مسأله خمس و تأکید بیشتر و تثبیت ولایت و حاکمیّت پیامبر صلی الله علیه و آله و رهبر حکومت اسلامی است، یعنی همانگونه که خداوند سهمی برای خویش قرار داده و خود را سزاوارتر به تصرّف در آن دانسته، پیامبر صلی الله علیه و آله و امام علیه السلام را نیز به همانگونه حق ولایت، سرپرستی، تصرّف داده است. و گرنه سهم خدا در اختیار پیامبر صلی الله علیه و آله قرار خواهد داشت و در مصارفی که پیامبر صلی الله علیه و آله یا امام علیه السلام صلاح میداند صرف میگردد و خداوند نیاز به سهمی ندارد.
حال باید ببینیم غنیمت در لغت و در نظر عرف و اهل تفسیر به چه معناست: