ص:39
و اگر کسی روزه خود را با کار حرامی مثلا با آشامیدن شراب باطل سازد، باید برای کفاره آن این هر سه کار را انجام دهد. و در این زمان که برده و بنده وجود ندارد، آزاد کردن بنده ساقط است و باید یکی از دو کفاره دیگر را انجام دهد.
اگر کسی قدرت انجام هیچ یک از این ها را نداشته باشد، به قدری که می تواند صدقه بدهد، و اگر آن را هم نتواند، باید استغفار کند و هر وقت توانایی پیدا کند، باید کفاره را انجام دهد.
در برخی موارد قضا بدون کفاره لازم است، که برای اطلاع از آنها و سایر جزئیات احکام روزه باید به رساله مرجع تقلیدتان مراجعه نمایید.
***
در پایان به همه برادران و خواهران مسلمان توصیه می کنیم، که در انجام روزه ماه مبارک رمضان کوشا باشند، و از این فریضه ثمربخش غفلت نورزند، و باید افراد سست عنصر و بی اراده و شکم پرست بدانند که کوتاهی از این وظیفه اسلامی نه تنها قضا و کفاره دارد که خود گناهی بزرگ نیز محسوب می شود; از ششمین پیشوا و امام، حضرت صادق(علیه السلام) روایت است که فرمودند: هرکس یک روز روزه ماه رمضان را باطل سازد، روح ایمان از او بیرون می رود».(1)