وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 140

آری ، این پرسش ها را عثمان در ذهن خویش مرور می کرد ؛ زیرا می دید مردم ، به هر خواسته عُمَر تن دادند و سیره ابوبکر و عُمَر را بی چون و چرا پذیرفتند و خط مشی آن دو را گردن نهادند ، پس چرا به کارهای او و عزل و نصب هایش اعتراض دارند و آنها را بدعت و دین سازی می شمارند ؟! مگر این او نبود که مسجد الحرام(1) و مسجد النبی(2) را توسعه داد ، برای مهمانان منزل هایی ساخت(3) و دریافت های مالی مردم را افزود ،(4) و از زیادی اموال ، ماهانه سه درهم به بردگان کوفه پرداخت بی آنکه صاحبانشان از اَرزاقِ آنها بکاهند(5) (و دیگر کارهایی که به نفع مردم انجام داد) .

در تاریخ طَبَری (و دیگر جاها) آمده است که عثمان ، هنگام توسعه مسجد الحرام ، به کسانی که خانه هاشان خراب شده بود و بهای آن را نمی پذیرفتند ، گفت :

می دانید چه می کنید ؟! شکیبایی ام شما را بر من جری ساخت ! اگر این کار را عُمَر می کرد ، بر سرش فریاد نمی کشیدید .(6)

مردمی که بر سیاست عثمان اعتراض داشتند ، افزون بر دو دلی و قانع نبودن به کارهایش ، او را به تغییر سنتِ پیامبر صلی الله علیه و آله متهم می ساختند .

هنگامی که عثمان می خواست مسجد النبی را گسترش دهد (از خود عثمان رسیده که) مردم گفتند :

مسجد رسول خدا را می گستراند و سنتِ آن حضرت را تغییر می دهد .(7)

1- 1 . اَخبار مکه (فاکهی) 2 : 158 ؛ الإصابه 4 : 71 ، ترجمه عثمان .
2- 2 . البدء و التاریخ 4 : 86 ، فصل 13 ؛ البدایه و النهایه 7 : 154 ، احداث سنه 29ه ؛ النجوم الزاهره 1 : 86 ، فی ذکر ولایه ابن اَبی سرح ...
3- 3 . تاریخ طبری 3 : 327 ، احداث سنه 30ه ؛ الوافی بالوفیات 15 : 275 ، ترجمه 3 .
4- 4 . تاریخ طبری 3 : 307 ؛ الإکتفاء بما تضمنه من مغازی رسول اللّه 4 : 408 .
5- 5 . تاریخ طبری 3 : 328 ، احداث سنه 30ه .
6- 6 . تاریخ یعقوبی 2 : 165 ؛ تاریخ طبری 3 : 310 ؛ تاریخ الإسلام 3 : 315 .
7- 7 . أنساب الأشراف 6 : 150 ، فی أمر الحمی ...