- پیش گفتار مترجم 1
- اشاره 8
- 2 . بُعد روایی 30
- 1 . بُعد تاریخی 30
- 3 . بُعد قرآنی و لغوی 31
- 4 _ بُعد فقهی و لغوی 32
- اشاره 35
- اشاره 36
- درآمد 37
- وضو در عهد پیامبر صلی الله علیه و آله 40
- اشاره 50
- دو حدیث بنیادین 50
- سخنی درباره این دو حدیث 51
- اشاره 53
- پیدایش اختلاف در وضو 53
- آغازگر اختلاف 65
- اشاره 65
- یک : برخورد قاطع و بازدارنده 77
- دو : یاری خواستن 78
- سه : احتجاج و مناظره 78
- شیوه های عثمان در اعلام وضوی جدید 86
- راز رویکرد وضویی عثمان 100
- بدعت در وضو چرا ؟ 106
- اشاره 106
- 1 . وَلید بن عُقْبَه و شرابخواری 115
- 2 . نگرش والیان عثمان در اموال مسلمانان 116
- 3 . عثمان و اذان سوم روز جمعه 117
- موضع گیری صحابه علیه سیاست عثمان و بدعت های او 122
- نتیجه گیری 130
- اشاره 138
- توجیهات تغییر سیاست عثمان در شش سال پایانی خلافت 138
- تأکید عثمان بر وضوی غَسْلی 143
- نتیجه 151
- مروری دوباره 157
- این مردمان ، کیان اند و چه منزلتی دارند ؟ 169
- اشاره 170
- 1 . نماز در مِنی 170
- 2 . عَفو عُبَید اللّه بن عُمَر 175
- 3 . رَدّ شهود و تعطیل حدود 177
- 4 . مقدم داشتن خطبه بر نماز عید فطر و قربان 181
- فشرده سخن 193
- اشاره 194
- 1 . معارضه صحابه با وضوی عثمان 194
- 2 . موضع عملی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 196
- 3 . موضع قولی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 212
- 4 . تدوین وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله در دوران امام علی علیه السلام 221
- اشاره 227
- دو اصطلاح 227
- وضوی نیکو 231
- وضوی کامل 232
- سخن پایانی 234
- اشاره 237
- اشاره 239
- 1 . نماز در مِنی 240
- 2 . ازدواج همزمان با دو خواهر از طریق مِلْک 241
- 3 . واگذاشتن تکبیر مستحب در نماز 242
- 4 . تلبیه (لَبَّیک گفتن) 244
- ترفندهای امویان 248
- حال و روز مردم در حکومت امویان 260
- 1 . عبد الرَّحمن بن ابی بکر و عایشه 268
- 2 . عبد اللّه بن عباس و رُبَیِّع بنت مُعَوِّذ 271
- 3 . اَنس بن مالک و حجّاج بن یوسف ثَقفی 273
- اشاره 278
- خبری باژگونه 282
- پرسش هایی که پاسخ می طلبد 289
- اشاره 309
- عبادت رافضه در فضای سیاسی حاکم 315
- بزرگان دو مکتب در عهد اُمَوی 318
- این رویکرد چرا ؟ 322
- اشاره 325
- عَبّاد بن تمیم بن عاصم مازنی 325
- اَوس بن اَبی اَوس ثَقَفی 326
- رِفاعَه بن رافع 328
- عُرْوَه بن زُبیر و وضو 331
- اشاره 331
- حسن بَصری و وضو 333
- ابراهیم نَخَعی و وضو 340
- شَعْبی 344
- 1 . وقت نماز عصر نزد طالبیان 360
- وحدت فقهی علویان 360
- اشاره 360
- 4 . نماز بر میت 373
- توجیه اختلاف ها 377
- وحدت مواضع دینی 382
- موضع امام سجاد علیه السلام در وضو 387
- چکیده 407
- اشاره 409
- نقش حاکمان در فقه 410
- تغییر بعضی از مفاهیم روایی 415
- نفس زکیه و منصور 419
- مناظره ای میان امام صادق علیه السلام و ابو حنیفه 424
- پایبندی حکام به فقه مغایر با علویان 430
- دیدگاه دیگر (1) 434
- دیدگاه دیگر (2) 457
- اشاره 478
- مذهب ابو حنیفه 478
- مذهب مالک 482
- مذهب شافعی 486
- مذهب احمد بن حنبل 489
- اشاره 494
- 1 . فقه حَنَفی 499
- 2 . فقه مالکی 500
- 3 . فقه شافعی 504
- 4 . فقه حَنبلی 505
- اشاره 510
- روایت اول 511
- روایت دوم 512
- روایت سوم 513
- روایت پنجم 514
- روایت هفتم 515
- روایت ششم 515
- روایت هشتم 516
- روایت نهم 516
- خلاصه 519
- اشاره 527
- اسامی بعضی از مُؤیدان وضوی مَسْحی در عهد عباسی 541
- 1 . سید جمال الدین اَسد آبادی 547
- 3 . عبد الدائم بقری اَنصاری 548
- 4 . عزّ الدین عبد السلام 549
- 6 . دِهْلَوی 550
- 5 . جمال الدین بن جوزی 550
- اشاره 572
- حسین بن عُلْوان 574
- عَمْرو بن خالد واسطی 575
نشانه های روشن و هدایتی را که پس از تبیین برای مردم ، در کتاب نازل کردیم ، کتمان سازند ، خدا آنها را لَعن کند و لعنت کنندگان هم بر آنان نفرین فرستند .
آیا روایتی مانند این ، نیازمند چنین سوگندهای شدید («واللّه لأُحَدِّثَنَّکم» ؛ به خدا سوگند حدیثی را برایتان باز گویم ، «واللّه لولا آیه» ؛ به خدا قسم ، اگر آیه ای در کتاب خدا نبود) است با اینکه مسلمانان بر صدور آن از پیامبر صلی الله علیه و آله متفق اند و صحابه آن را نقل کرده اند .
روایتِ «احسان الوضوء» (وضوی نیکو ساختن) از اَنس(1) و عُمَر (و اشخاصِ فراوان دیگر) از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل شده است ، و از احادیثی است که هیچ کس در آن اختلاف ندارد .
از عُمَر _ به طور ویژه _ رسیده است : «... هرکه وضو بگیرد و آن را نیکو به جا آورد» ،(2) «هیچ کس نیست که وضو سازد و وضوی نیکو بگیرد ، سپس بگوید ...» ،(3) «پیامبر صلی الله علیه و آله مردی را دید که وضو ساخت و به جای ناخن های پایش آب نرساند ، آن حضرت از وی خواست که باز گردد و وضویش را نیکو انجام دهد» .(4)
پیداست که این روایات عُمَر ، پیش از تحدیث عثمان است .
اگر چنین است ، انگیزه این سوگندهای شدید از سوی عثمان برای چیست ؟ و گواهی گرفتن صحابه و نقل این احادیث ، بر چه چیز دلالت می کند ؟!
وضوی کامل
1- 1 . به عنوان نمونه ، بنگرید به حدیث ابن ماجه از انس ، از پیامبر صلی الله علیه و آله که فرمود : هر که وضو بگیرد و آن را نیکو انجام دهد ، سپس سه بار شهادت به توحید را بر زبان آورد ... (سنن ابن ماجه 1 : 159 ، حدیث 469) .
2- 2 . سنن دارِمی 1 : 96 ، حدیث 716 ؛ سنن نسائی 1 : 92 ، حدیث 148 .
3- 3 . سنن اَبی داود 1 : 43 ، حدیث 169 ؛ سنن ابن ماجه 1 : 159 ، حدیث 470 ؛ و بنگرید به ، صحیح مسلم 1 : 209 ، حدیث 234 .
4- 4 . تفسیر ابن کثیر 2 : 28 سوره المائده ؛ سنن بیهقی 1 : 97 ، حدیث 121 ، و صفحه 83 ، حدیث 398 .