وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 244

می آورد و آن گاه که به سجده می رفت ، تکبیر می گفت .(1)

شافعی این حدیث را از طریق عُبَید بن رِفاعه نیز می آورد ؛(2) و صاحب الانتصار آن را از طریق انس بن مالک (چنان که در البحر الزخار هست) روایت می کند .

بدین ترتیب ، دریافتیم که معاویه ، فقه عثمان را پذیرا شد و در ترک تکبیر مستحب و در جمع میان دو خواهر _ به مِلْک _ و در عدم قرائت بسمله برای سوره ، به عثمان اقتدا کرد .

4 . تلبیه (لَبَّیک گفتن)

نسائی و بَیْهقی در سُنَن خود از سعید بن جُبَیر ، نقل کرده اند که ابن عباس در «عرفه» بود . پرسید : ای سعید ، چرا صدای لَبَّیک مردم را نمی شنوم ؟! گفتم : از معاویه می ترسند .

ابن عباس از خیمه اش بیرون آمد و فریاد زد : «لَبَّیک اللهُمَّ لَبَّیک» (خدایا آمدم ، گوش بفرمانم) هر چند بینی معاویه به خاک مالیده شود ؛ پروردگارا ، بر اینان لعنت فرست ، از سر کینه با علی ، سنت را وانهادند .(3)

سِندی در حاشیه بر سنن نسائی ، می نگارد :

«مِن بُغْض عَلیّ» ؛ یعنی به خاطر دشمنی با او ، یعنی علی به سنت ها پایبند بود ، اینان به خاطر کینه توزی با علی ، سنت ها را رها کردند .(4)

1- 1 . الأم 1 : 108 . عبد الرزّاق و ابن حِبّان ، این حدیث را از طریق عبد اللّه بن ابی بکر بن حَفْص بن عُمَر بن سعد ، از معاویه ، آورده اند ؛ بنگرید به ، مصنّف عبد الرزّاق 2 : 92 ، حدیث 2618 ؛ کنز العمّال 8 : 58 ، حدیث 22182 ؛ ثقات ابن حِبّان 5 : 50 ، ترجمه 3803 ؛ نیز بنگرید به ، التدوین فی اخبار قزوین 1 : 154 .
2- 2 . الأم 1 : 108 .
3- 3 . سنن نسائی 5 : 253 ، حدیث 3006 ؛ سنن بیهقی 5 : 113 ، حدیث 9230 ؛ صحیح ابن خُزَیمه 4 : 260 ، حدیث 2830 .
4- 4 . حاشیه سندی 5 : 253 ، حدیث 3006 .