وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 278

رأی و نظریه سازی

اشاره

با ژرف نگری در اخبار ، می توان به نقش سیاست در تحریفِ بسیاری از اُمور پی بُرد .

فخر رازی در تفسیرش روایات متعارضی را که از انس در «بسمله» نقل شده می آورد و اینکه وی گاه آن را جزو سوره می شمارد و زمانی جزئیت آن را نفی می کند و گاه نیز نظری را _ در این باره _ ابراز نمی دارد .

فخر رازی ، می نگارد :

می گویم : اَنس و ابن مُغَفَّل ، عدم ذکر « بسم اللَّه الرحمن الرحیم » را به خلفای سه گانه اختصاص داده و علی را نیاورده اند ، و این دلالت می کند بر اتفاق همه بر اینکه علی « بسم اللّه » را به جهر می خواند .

وی ، سپس به سخن شیخ ابو حامد اسفرایینی می پردازد ، که می گوید :

از انس در این باب شش روایت نقل شده است ، اما حنفیّه ، سه روایت از او آورده اند :

یکی از آنها این روایت است که گفت : پشت سر پیامبر صلی الله علیه و آله و پشت سر ابوبکر و عُمَر و عثمان نماز گزاردم ، آنان نماز را به « الحمد للَّه ربِّ العالمین » شروع می کردند .

دومِ آنها این روایت است که گفت : آنها « بسم اللَّه الرحمن الرحیم » را می آوردند .

سومِ آنها این سخن است که گفت : از هیچ یک از آنها « بسم اللَّه الرحمن الرحیم » را نشنیدم .

این روایات سه گانه ، قول حنفیّه را تقویت می کند .

و سه روایت دیگر قول آنان را نقض می کند :