وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 326

در کنز العُمّال از عباده [ عَبّاد ] بن تمیم ، از پدرش روایت شده که گفت : رسول خدا را دیدم که وضو می ساخت و آب را بر ریش و پاهایش می مالید (ابن اَبی شیبه ، احمد در مسندش ، بخاری در تاریخش و عدنی و بَغَوی و باوردی و طَبَرانی در المعجم الکبیر و ابو نُعَیم ؛ ابن حجر در الإصابه می گوید : رجال این حدیث ثقه اند) .(1)

و این چنین می بینیم که «عَبّاد» وضوی مسحی را به دو طریق از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می کند :

الف) از پدرش ، تمیم بن زید مازنی ، که اسانید آن در بیشتر مصادر آمده است .

ب) از عمویش عبد اللّه بن زید بن عاصم ، که طَحاوی آن را در شرح معانی الآثار می آورد .

از عموی عَبّاد ، روایتی در وضوی ثلاثی غَسْلی وارد نشده است و همین ، تقویت و ترجیحی است بر اینکه وضوی ثنایی مَسْحی روایت شده از عبد اللّه بن زید بن عاصم مازنی (عموی عَبّاد) روایت صحیح است و وضوی ثلاثی غَسْلی منسوب به او ، تضعیف می گردد و ما این مطلب را در جلد سوم این کتاب (در بحث مناقشه در مرویات عبد اللّه بن زید بن عاصم) وارسی خواهیم کرد .

اَوس بن اَبی اَوس ثَقَفی

مُتَّقی به سندش تا اَوس بن اَبی اَوس ثَقَفی ، آورده است که وی دید پیامبر بر سر قنات قومی در طائف آمد و وضو گرفت و بر پاهایش مسح کشید .(2)

حازمی ، به سندش تا اَوس ، روایت کرده است که وی دید پیامبر بر سر قنات قومی درآمد و وضو گرفت و بر پاهایش مسح کشید .(3)

1- 1 . کنز العمال 9 : 186 ، باب فرائض الوضوء ، حدیث 26822 ؛ المعجم الکبیر 2 : 60 ، حدیث 1286 ؛ مجمع الزوائد 1 : 234 .
2- 2 . کنز العمال 9 : 209 ، باب ذیل الوضوء ، حدیث 27042 .
3- 3 . الإعتبار فی الناسخ و المنسوخ مِن الآثار 1 : 61 ؛ المغنی 1 : 91 ؛ غریب الحدیث (ابن سلام) 1 : 268 .