وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 344

اصحاب پیامبر صورتشان را با آب سیلی نمی زدند و بیشتر از شما در وضو ، آب را نگه می داشتند [ و به یکباره همه آب ظرف را مصرف نمی کردند ] و بر این باور بودند که یک چهارم مُد ، برای وضو کفایت می کند و آنان در پارسایی ، راست تر و در نفس ، بخشنده تر و در هنگام جنگ و سختی ، دل صاف تر [ از شما ] بودند .(1)

در این سخن ابراهیم ، گوشه ای است به کسانی که در وضو [ بر مصرف آب و اعضا [ می افزایند و فضیلت را در شستن پاها می جویند . ابراهیم درباره آنها می گوید : هر که از مسح روی گرداند ، از سنت روی برتافته است و من این کار را جز وسوسه شیطان نمی دانم .

بدین ترتیب ، ابراهیم می خواست مُدَلَّل سازد که فعل او تابع فعل صحابه است و وی از هواداران مکتب تعبّد محض می باشد (نه مکتب اجتهاد و رأی) و او اگر می دید که صحابه _ فقط _ بر ناخن مسح می کشند ، مسح را به همه پاها نمی کشاند یا از آن به شستن روی نمی آورد .

ابو حمزه ، از ابراهیم روایت می کند که گفت :

اگر اصحاب محمد جز بر ناخن مسح نمی کشیدند ، برای کسب فضیلت ، آن را نمی شستم ؛ و برای ناچیز انگاری و تحقیر قومی همین بس که فقه آنان را بجوییم و امرشان را مخالفت ورزیم .(2)

شَعْبی

سُیوطی می نویسد : عبد الرزّاق بن همّام و ابن اَبی شَیْبَه (در سننشان) و عبد بن حمید ، و ابن جَریر _ در تفسیرش _ از شَعْبی روایت کرده است که گفت :