- پیش گفتار مترجم 1
- اشاره 8
- 2 . بُعد روایی 30
- 1 . بُعد تاریخی 30
- 3 . بُعد قرآنی و لغوی 31
- 4 _ بُعد فقهی و لغوی 32
- اشاره 35
- اشاره 36
- درآمد 37
- وضو در عهد پیامبر صلی الله علیه و آله 40
- دو حدیث بنیادین 50
- اشاره 50
- سخنی درباره این دو حدیث 51
- اشاره 53
- پیدایش اختلاف در وضو 53
- اشاره 65
- آغازگر اختلاف 65
- یک : برخورد قاطع و بازدارنده 77
- سه : احتجاج و مناظره 78
- دو : یاری خواستن 78
- شیوه های عثمان در اعلام وضوی جدید 86
- راز رویکرد وضویی عثمان 100
- بدعت در وضو چرا ؟ 106
- اشاره 106
- 1 . وَلید بن عُقْبَه و شرابخواری 115
- 2 . نگرش والیان عثمان در اموال مسلمانان 116
- 3 . عثمان و اذان سوم روز جمعه 117
- موضع گیری صحابه علیه سیاست عثمان و بدعت های او 122
- نتیجه گیری 130
- توجیهات تغییر سیاست عثمان در شش سال پایانی خلافت 138
- اشاره 138
- تأکید عثمان بر وضوی غَسْلی 143
- نتیجه 151
- مروری دوباره 157
- این مردمان ، کیان اند و چه منزلتی دارند ؟ 169
- اشاره 170
- 1 . نماز در مِنی 170
- 2 . عَفو عُبَید اللّه بن عُمَر 175
- 3 . رَدّ شهود و تعطیل حدود 177
- 4 . مقدم داشتن خطبه بر نماز عید فطر و قربان 181
- فشرده سخن 193
- اشاره 194
- 1 . معارضه صحابه با وضوی عثمان 194
- 2 . موضع عملی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 196
- 3 . موضع قولی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 212
- 4 . تدوین وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله در دوران امام علی علیه السلام 221
- اشاره 227
- دو اصطلاح 227
- وضوی نیکو 231
- وضوی کامل 232
- سخن پایانی 234
- اشاره 237
- اشاره 239
- 1 . نماز در مِنی 240
- 2 . ازدواج همزمان با دو خواهر از طریق مِلْک 241
- 3 . واگذاشتن تکبیر مستحب در نماز 242
- 4 . تلبیه (لَبَّیک گفتن) 244
- ترفندهای امویان 248
- حال و روز مردم در حکومت امویان 260
- 1 . عبد الرَّحمن بن ابی بکر و عایشه 268
- 2 . عبد اللّه بن عباس و رُبَیِّع بنت مُعَوِّذ 271
- 3 . اَنس بن مالک و حجّاج بن یوسف ثَقفی 273
- اشاره 278
- خبری باژگونه 282
- پرسش هایی که پاسخ می طلبد 289
- اشاره 309
- عبادت رافضه در فضای سیاسی حاکم 315
- بزرگان دو مکتب در عهد اُمَوی 318
- این رویکرد چرا ؟ 322
- اشاره 325
- عَبّاد بن تمیم بن عاصم مازنی 325
- اَوس بن اَبی اَوس ثَقَفی 326
- رِفاعَه بن رافع 328
- اشاره 331
- عُرْوَه بن زُبیر و وضو 331
- حسن بَصری و وضو 333
- ابراهیم نَخَعی و وضو 340
- شَعْبی 344
- 1 . وقت نماز عصر نزد طالبیان 360
- وحدت فقهی علویان 360
- اشاره 360
- 4 . نماز بر میت 373
- توجیه اختلاف ها 377
- وحدت مواضع دینی 382
- موضع امام سجاد علیه السلام در وضو 387
- چکیده 407
- اشاره 409
- نقش حاکمان در فقه 410
- تغییر بعضی از مفاهیم روایی 415
- نفس زکیه و منصور 419
- مناظره ای میان امام صادق علیه السلام و ابو حنیفه 424
- پایبندی حکام به فقه مغایر با علویان 430
- دیدگاه دیگر (1) 434
- دیدگاه دیگر (2) 457
- اشاره 478
- مذهب ابو حنیفه 478
- مذهب مالک 482
- مذهب شافعی 486
- مذهب احمد بن حنبل 489
- اشاره 494
- 1 . فقه حَنَفی 499
- 2 . فقه مالکی 500
- 3 . فقه شافعی 504
- 4 . فقه حَنبلی 505
- اشاره 510
- روایت اول 511
- روایت دوم 512
- روایت سوم 513
- روایت پنجم 514
- روایت هفتم 515
- روایت ششم 515
- روایت هشتم 516
- روایت نهم 516
- خلاصه 519
- اشاره 527
- اسامی بعضی از مُؤیدان وضوی مَسْحی در عهد عباسی 541
- 1 . سید جمال الدین اَسد آبادی 547
- 3 . عبد الدائم بقری اَنصاری 548
- 4 . عزّ الدین عبد السلام 549
- 5 . جمال الدین بن جوزی 550
- 6 . دِهْلَوی 550
- اشاره 572
- حسین بن عُلْوان 574
- عَمْرو بن خالد واسطی 575
در عهده دار شدن مناصب حکومتی _ در دولت عباسیان _ مخالفت ورزید .(1)
ابن شُبْرُمَه و ابن ابی لیلا(2) و همتایان آنها ، از اواخر دوره امویان تا زمان ابو العباس سفّاح و بخشی از خلافتِ منصور ، از فقهای حکومت بودند . منصور ، با نزدیک ساختن مالک به خود و دادن جایگاه برتر به او (و یکسان سازی حدیث و فقه به دست مالک) از نفوذ دیگران کاست .
از اواخر عهد منصور تا اواخر دوران هارون ، حکومت توانست بر مکتب رأی و مکتب حدیث ، سیطره یابد . این کار با نزدیک ساختن ابو یوسف و محمد بن حسن شیبانی در بغداد (و واگذاری منصب قضاوت به آنها) وجود مالک در رکاب آنان در مدینه _ پیش از آن _ صورت گرفت .
دیدگاه دیگر (2)
پس از این گذر سریع (که در آن بعضی از دیدگاه ها را بیان کردیم) به طرح نگرش دیگری دست می یازیم که می تواند سبب نامگذاری مذهب شیعه دوازده امامی به مذهب جعفری باشد .
اینکه گفته اند امام علیه السلام در فاصله زمانی پایان حکومت امویان و آغاز خلافت عباسیان می زیست و این دوران ، زمان مناسبی برای نشر مذاهب به شمار می آمد ، یگانه دلیل در این زمینه نیست ، بلکه امور دیگری _ در اینجا _ به چشم می خورد ، که نقشِ حکام در احکام شرعی و جذب فقها و محدثان و قاریان (و غیر آنها) از سوی آنان ، یکی از عوامل مهم در این راستاست .
1- 1 . تاریخ بغداد 14 : 252 ، ترجمه 7558 ؛ طبقات الحنفیه (ابو الوفا قرشی) : 256 ؛ المنتظم 9 : 80 .
2- 2 . در «تهذیب الأحکام 6 : 220 ، حدیث 521» از امام صادق علیه السلام روایت شده که به ابن اَبی لیلا فرمود : بر چه اساس قضاوت می کنی ؟ گفت : به آنچه از پیامبر و علی و ابو بکر و عمر رسیده است . فرمود : آیا از پیامبر به تو رسیده که علی قاضی ترین شماست ؟ گفت : آری . فرمود : با اینکه این را می دانی ، چگونه به غیر دیدگاه علی حکم می دهی ؟!