وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 458

امام صادق علیه السلام آن گاه که دید حاکمان طبق ضوابط خاص خودشان به تدوین حدیث پرداختند ، سپس مذاهب [ چهارگانه اهل سنت ] را پایه گذاری کردند و محدثان و قاریان و شاعران را به حکومت نزدیک ساختند و به حرکت علمی اهتمام ورزیدند ، برایش روشن شد که این اقدام حکومت ، یک انقلاب فرهنگی بر ضد اصول اعتقادی و فقهی و تاریخی مسلمانان است .

ابو حنیفه ، افکارش را در کوفه (مرکز علویان) منتشر می ساخت و میان اندیشه های او و نگرش هایی که مطرح می ساخت ، آموزه هایی دیده می شد که با صریح سخن پیامبر مخالفت داشت .

مالک ، بر پایگاه اسلام سیطره یافت و در مدینه ، برای مردم فتوا می داد .(1)

لیث بن سعد ، در «مصر» فتوا می داد . گفته اند اهل مصر ، از عثمان بد گویی می کردند ، در میانشان لیث پرورش یافت و به فضائل عثمان لب گشود .(2)

اَوزاعی در «شام» برای مردم فتوا می داد ، همو که به انحراف از اهل بیت علیهم السلام شناخته می شد .(3)

در هر شهر و سرزمینی ، فقه خاص و اعتقاد ویژه ای شکل گرفت که در موارد بسیاری ، کم و بیش از اصول نبوی و آرای فقهی صحیح ، به دور می نمود .

چون امام صادق علیه السلام پشتیبانی حکومت را _ به اشاره و تصریح _ از این فقها دید ، خطر را احساس کرد و ضرورت برخورد با جنگ فکری و انقلاب فرهنگی ای را (که شبیخون حکومت عباسی بر ضد مکتب علوی ، به شمار می آمد) دریافت .

امام علیه السلام با تمام جدیت ، رویارویی با این یورش را آغازید . اصحابش را به

1- 1 . بنگرید به ، سیر اعلام النبلاء 8 : 61 ، ترجمه 10 ، مالک بن انس .
2- 2 . تاریخ بغداد 13 : 7 ، ترجمه 6966 ، لیث بن سعد ؛ تهذیب الکمال 24 : 271 ، ترجمه 5016 .
3- 3 . بنگرید به ، سیر أعلام النبلاء 7 : 128 _ 129 ، ترجمه 48 ، عبد الرّحمان بن عَمْرو اوزاعی ؛ تاریخ الإسلام 9 : 494 ، ترجمه 4 ؛ تذکره الحفاظ 1 : 181 ، ترجمه 177 .