- پیش گفتار مترجم 1
- اشاره 8
- 2 . بُعد روایی 30
- 1 . بُعد تاریخی 30
- 3 . بُعد قرآنی و لغوی 31
- 4 _ بُعد فقهی و لغوی 32
- اشاره 35
- اشاره 36
- درآمد 37
- وضو در عهد پیامبر صلی الله علیه و آله 40
- اشاره 50
- دو حدیث بنیادین 50
- سخنی درباره این دو حدیث 51
- اشاره 53
- پیدایش اختلاف در وضو 53
- آغازگر اختلاف 65
- اشاره 65
- یک : برخورد قاطع و بازدارنده 77
- سه : احتجاج و مناظره 78
- دو : یاری خواستن 78
- شیوه های عثمان در اعلام وضوی جدید 86
- راز رویکرد وضویی عثمان 100
- بدعت در وضو چرا ؟ 106
- اشاره 106
- 1 . وَلید بن عُقْبَه و شرابخواری 115
- 2 . نگرش والیان عثمان در اموال مسلمانان 116
- 3 . عثمان و اذان سوم روز جمعه 117
- موضع گیری صحابه علیه سیاست عثمان و بدعت های او 122
- نتیجه گیری 130
- توجیهات تغییر سیاست عثمان در شش سال پایانی خلافت 138
- اشاره 138
- تأکید عثمان بر وضوی غَسْلی 143
- نتیجه 151
- مروری دوباره 157
- این مردمان ، کیان اند و چه منزلتی دارند ؟ 169
- اشاره 170
- 1 . نماز در مِنی 170
- 2 . عَفو عُبَید اللّه بن عُمَر 175
- 3 . رَدّ شهود و تعطیل حدود 177
- 4 . مقدم داشتن خطبه بر نماز عید فطر و قربان 181
- فشرده سخن 193
- اشاره 194
- 1 . معارضه صحابه با وضوی عثمان 194
- 2 . موضع عملی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 196
- 3 . موضع قولی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 212
- 4 . تدوین وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله در دوران امام علی علیه السلام 221
- دو اصطلاح 227
- اشاره 227
- وضوی نیکو 231
- وضوی کامل 232
- سخن پایانی 234
- اشاره 237
- اشاره 239
- 1 . نماز در مِنی 240
- 2 . ازدواج همزمان با دو خواهر از طریق مِلْک 241
- 3 . واگذاشتن تکبیر مستحب در نماز 242
- 4 . تلبیه (لَبَّیک گفتن) 244
- ترفندهای امویان 248
- حال و روز مردم در حکومت امویان 260
- 1 . عبد الرَّحمن بن ابی بکر و عایشه 268
- 2 . عبد اللّه بن عباس و رُبَیِّع بنت مُعَوِّذ 271
- 3 . اَنس بن مالک و حجّاج بن یوسف ثَقفی 273
- اشاره 278
- خبری باژگونه 282
- پرسش هایی که پاسخ می طلبد 289
- اشاره 309
- عبادت رافضه در فضای سیاسی حاکم 315
- بزرگان دو مکتب در عهد اُمَوی 318
- این رویکرد چرا ؟ 322
- عَبّاد بن تمیم بن عاصم مازنی 325
- اشاره 325
- اَوس بن اَبی اَوس ثَقَفی 326
- رِفاعَه بن رافع 328
- اشاره 331
- عُرْوَه بن زُبیر و وضو 331
- حسن بَصری و وضو 333
- ابراهیم نَخَعی و وضو 340
- شَعْبی 344
- وحدت فقهی علویان 360
- 1 . وقت نماز عصر نزد طالبیان 360
- اشاره 360
- 4 . نماز بر میت 373
- توجیه اختلاف ها 377
- وحدت مواضع دینی 382
- موضع امام سجاد علیه السلام در وضو 387
- چکیده 407
- اشاره 409
- نقش حاکمان در فقه 410
- تغییر بعضی از مفاهیم روایی 415
- نفس زکیه و منصور 419
- مناظره ای میان امام صادق علیه السلام و ابو حنیفه 424
- پایبندی حکام به فقه مغایر با علویان 430
- دیدگاه دیگر (1) 434
- دیدگاه دیگر (2) 457
- اشاره 478
- مذهب ابو حنیفه 478
- مذهب مالک 482
- مذهب شافعی 486
- مذهب احمد بن حنبل 489
- اشاره 494
- 1 . فقه حَنَفی 499
- 2 . فقه مالکی 500
- 3 . فقه شافعی 504
- 4 . فقه حَنبلی 505
- اشاره 510
- روایت اول 511
- روایت دوم 512
- روایت سوم 513
- روایت پنجم 514
- روایت هفتم 515
- روایت ششم 515
- روایت هشتم 516
- روایت نهم 516
- خلاصه 519
- اشاره 527
- اسامی بعضی از مُؤیدان وضوی مَسْحی در عهد عباسی 541
- 1 . سید جمال الدین اَسد آبادی 547
- 3 . عبد الدائم بقری اَنصاری 548
- 4 . عزّ الدین عبد السلام 549
- 6 . دِهْلَوی 550
- 5 . جمال الدین بن جوزی 550
- اشاره 572
- حسین بن عُلْوان 574
- عَمْرو بن خالد واسطی 575
برآمدگی روی پا ، مسح کشید .(1)
این حدیث (و نیز روایت دوم) دلالت دارند بر اینکه بعضی از مردم ، هنگام شستن دست ها [ در وضو ] آب را سوی آرنج سرازیر می کردند و برای مسح ، آب تازه ای می گرفتند .
راوی می خواهد تأکید کند که امام باقر علیه السلام در وضو ، آب را سوی آرنج ها بر نمی گرداند ، و برای مسح ، آب جدیدی نمی گرفت .
روایت ششم
از اَبان و جمیل بن دَرّاج ، از زُراره بن اَعْیَن ، نقل شده که گفت : امام باقر علیه السلام وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله را برای ما حکایت کرد . کاسه بزرگی از آب خواست . دست راست را در آن فرو برد و کفی آب گرفت و آن را بر صورت (از بالای صورت) جاری ساخت . سپس دو طرف صورت را دست کشید .
آن گاه ، بار دیگر دست چپ را در ظرف فرو بُرد ، و آن را [ پر آب کرد و ] بر دست راست ریخت و اطراف آن را دست کشید . سپس بار دیگر دست راست را در ظرف فرو برد و آن را [ پر آب کرد و ] بر دست چپ انداخت (و همان کاری را که با دست راست کرد ، انجام داد) .
پس از آن ، با آبی که در دستانش باقی مانده بود (بی آنکه آنها را دوباره در ظرف آب فرو برد) سر و پاهایش را مسح کشید .(2)
روایت هفتم
از محمد بن مسلم ، از امام باقر علیه السلام روایت شده که فرمود : یکی از شما مشتی روغن
1- 1 . تهذیب الأحکام 1 : 56 ، حدیث 7 ؛ الإستبصار 1 : 57 ، باب النهی عن استقبال الشعر ... ، حدیث 168 ؛ وسائل الشیعه 1 : 392 _ 393 ، باب کیفیه الوضوء و ... ، حدیث 1030 .
2- 2 . تهذیب الأحکام 1 : 55 ، باب صفه الوضوء ، حدیث 6 ؛ الإستبصار 1 : 58 ، باب النهی عن استعمال الماء الجدید للرأس ، حدیث 1171 ؛ الکافی 3 : 24 ، باب صفه الوضوء ، حدیث 1 .