وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 527

مسائل اختلافی وضو در دوران عباسی

اشاره

امام صادق علیه السلام _ و امامان بعد از او _ همان شیوه پدرانشان را پیمودند و با کسانی که مسح بر پاافزار را جایز می شماردند ، به شدت ، مقابله کردند .(1) آنان تأکید داشتند که مسح باید بر قسمت جلو سر صورت گیرد ،(2) و باید پاها را مسح کشید و شستن آنها [ به عنوان یکی از اجزای وضو ] جایز نمی باشد .

از امام صادق علیه السلام رسیده که فرمود : شخصی چهل سال خدا را عبادت می کند ، در حالی که در وضو ، او را فرمان نمی برد ؛ چرا که اعضایی را که خدا مسح آن را خواسته ، می شوید .(3)

در روایت دیگر آمده است که : گاه شصت سال و هفتاد سال ، از عُمر انسان می گذرد و خدا نمازی را از او نمی پذیرد . راوی می گوید ، پرسیدم : چطور این امر رخ می دهد ؟ امام علیه السلام فرمود : زیرا وی عضوی را که خدا به مسحِ آن امر کرده ، می شوید .(4)

امام صادق علیه السلام با این زمزمه درافتاد که گوش ها جزو «سر» یا «صورت» باشد ،

1- 1 . قرب الإسناد : 162 ، حدیث 591 . از مدائنی نقل شده که گفت : از امام صادق علیه السلام درباره مسح بر پاافزار پرسیدم ، فرمود : نه بر کفش مسح بکش و نه پشت سر کسی که این کار را می کند نماز بگزار .
2- 2 . وسائل الشیعه 1 : 418 ، حدیث 1086 . از مَعْمَر بن عُمَر ، از امام باقر علیه السلام روایت شده که فرمود : برای مسح سر ، به اندازه جای سه انگشت ، کفایت می کند ؛ و مسح پا هم چنین است .
3- 3 . من لا یحضره الفقیه 1 : 36 ، حدیث 73 ؛ وسائل الشیعه 1 : 422 ، حدیث 1103 .
4- 4 . الکافی 3 : 31 ، حدیث 9 ؛ تهذیب الأحکام 1 : 65 ، حدیث 33 . شگفت اینجاست که موسی جار اللّه ، این خبر را ، تحریف شده و بدون سند در «الوشیعه : 120» می آورد و می گوید : صادق می فرمود : «مردی هفتاد سال عمر می کند ، خدا یک نماز او را هم نمی پذیرد ؛ زیرا وی بر پاافزار مسح می کشد ، پاها را نمی شوید» . نیک بنگرید که تحریف تا کجا می رسد ! وی کسی است که خلاف این سخن را در صفحه 141 کتاب از تهذیب شیخ طوسی نقل می کند و روایتی را می آورد که در آن می خوانیم : مسح پاها [ یک تعلیم ] قرآنی متواتر است .